مطلق و حيات مطلقه و قدرت مطلقه بيش نيست و همچنين سائر صفات ؛ و اين صفات اختصاص به ذات مقدّس حضرت حىّ قديم عالِم قادر دارد ، و صفاتى كه از علم و قدرت و حيات در بقيّهء موجودات مشاهده ميگردد همه از پرتو علم و قدرت و حيات حضرت واجب الوجود است ، و آنها استقلالى ندارند بلكه نسبت به صفات الهيّه در حكم سايه و صاحب سايه و در حكم پرتو مُشعشع از منبع روشنائى و قدرت و علم و حيات است .
و توحيد در افعال يعنى در تمام جهان هستى و عالم وجود يك فعل مستقلّ قائم بالذّات بيش نيست ، و تمام افعالى كه از موجودات ممكنه صورت مىگيرد همه پرتو آن فعل مستقلّ بالذّات كه قائم به وجود واجب الوجود است بوده ، و در عين آنكه نسبت با ممكنات دارد نسبت با حضرت پروردگار جلّ و عزّ دارد .
يعنى كارى كه از موجودات سر مىزند ظهور و طلوعى است از فعل حضرت ربّ عزّ و جلّ ، و آن كار حقيقةً متعلّق به خداست ، و به امر خدا و اذن خدا در آن موجود به ظهور مىپيوندد و طلوع مىكند ، و بر اين اساسِ ظهور ، با آن موجود نيز نسبت پيدا مىكند .
كيفيّت ظهور نور فعل الهى در مظاهر عالم امكان و پيدايش موجودات ( افعال موجودات عين فعل خداست به دو نسبت )
پس در حقيقت و واقع امر ، فعلى كه از يك موجود به وقوع مىپيوندد ، در عين آنكه منسوب به اوست منسوب به خداست ، غاية الامر نه در عرض هم ، بلكه در طول هم .
چون آن موجود و خدا هر كدام مستقلّا آن فعل را انجام ندادهاند و نيز براى وقوع آن فعل با يكدگر شركت نكردهاند ، بلكه اوّلًا و