تمام فلاسفه و حكماى بزرگ جهان متحيّرند كه حقيقت خواب چيست ، كما اينكه همه متحيّرند كه حقيقت مرگ چيست ؛ و هيچيك از آنها تا به حال نتوانسته است به أسرار خواب پى برد و از حقيقت آن پرده بردارد ، كما اينكه هيچيك از آنها نتوانسته است به اسرار مرگ پى برد و به واقعيّت آن دست يابد .
فرق خواب و مرگ
فرقى كه ميان آن دو مىتوان گذاشت اينست كه در حال خواب بدن مىافتد ، و اعمالى كه بدن انجام ميدهد سبكتر مىشود ؛ خون آرامتر مىگردد ، اعصاب استراحت بيشترى دارند ، قلب و سائر اعضاى رئيسه و غير رئيسه و جوارح و أمعاء خفيفتر حركت كرده و به كار خود ادامه ميدهند ، بدن تا حدودى حرارت خود را از دست ميدهد و لذا در حال خواب آدمى بيشتر سرما مىخورد و بايد روى خود ملحفهاى بكشد ؛ امّا در مواقع بيدارى چنين نيست ، چرا ؟
هامش
سنهء 1379 ) باب 49 ، ص 29 وارد است كه : قالَ الصّادِقُ عَلَيْهِ السَّلامُ : إنَّ النَّوْمَ أخو الْمَوْتِ ؛ وَ اسْتَدلَّ بِهِ عَلَى الْمَوْتِ الَّذى لا تَجِدُ السَّبيلَ إلَى الانْتِباهِ فيهِ ، وَ الرُّجوعِ إلَى إصْلاحِ ما فاتَ عَنْكَ . « خواب برادر مرگ است ؛ و مرگ را با خواب قياس كن ، و خواب را دليل و راهنما بگير براى مردنى كه در آن هيچ راهى بسوى بيدارى و رجوع به دنيا براى اصلاح ما فات و تدارك و جبران آنچه از تو فوت شده است نيست . »
و نيز در « الجامع الصّغير » سيوطى ، طبع چهارم مطبعهء مصطفى البابى الحلبى - مصر ، ج 2 ، ص 189 از رسول خدا صلّى الله عليه و آله روايت كرده است كه : النَّوْمُ أخو الْمَوْتِ ، وَ لا يَموتُ أهْلُ الْجَنَّةِ . و در « كنوز الحقائق » ص 143 بدين عبارت روايت كرده است كه : النَّوْمُ أخو الْمَوْتِ ، وَ أهْلُ الْجَنَّةِ لا يَنامونَ وَ لا يَموتونَ