و در تفسير « الدُّرُّ الْمَنْثُور » وارد است كه : ابن ضريس از علباء بن أحْمَر تخريج نموده است كه : عثمان بن عفّان چون اراده كرد تا مصاحف را بنويسد ، خواستند تا حرف واوى را كه در سورهء بَرائت است :
وَ الَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ
« و آن كسانى كه طلا و نقره را اندوخته مىنمايند » بيندازند ، قَالَ ابَىٌّ : لَتَلْحَقُنَّهَا أوْ لَأضَعَنَّ سَيْفِى عَلَى عَاتِقِى ؛ فَألْحَقُوهَا . « ابَّى بن كَعْب گفت : حتماً بايد آن واو را بجايش بگذاريد ، و گرنه من شمشيرم را بر شانهام مىنهم . و روى اين گفتار ابَّى واو را بجايش گذاردند . »
و در « إتْقَان » از أحمد ، و أبو داود ، و تِرْمذى ، و نسائى ، و ابن حبّان ، و حاكم از ابن عبّاس روايت است كه گفت : من به عثمان گفتم : چه موجب شد تا شما سورهء انفال را كه از مَثانى است و سورهء برائت را كه از مِئِين است پهلوى هم قرار داديد ؟ و ميان آن دو بسم الله الرحمن الرحيم را ننوشتيد ؟ و آن دو سوره را در زمرهء سُوَر سَبْع طِوال قرار داديد ؟ ! « 1 »
عثمان گفت : عادت رسول الله صلى الله عليه و آله اين بود كه : سورهاى كه داراى تعداد معيّنى
هامش
( 1 ) در لغت آمده است كه : الطُّوال به معنى طويل است . و أطْوَل اسم تفضيل است و جمع آن أطاوِل ، و مؤنّث آن طُولَى ، و جمع آن طُوَل آيد . و السَّبع الطُّوَل : سبع سور من القرآن الكريم . بنابراين سَبع طُوَل عبارتند از هفت سورهء بزرگ در أوّل قرآن پس از سورهء فاتحة الكتاب بنابر آنكه انفال و توبه را سورهء واحده بگيريم ( به علّت آنكه هر دو در غزوات حضرت رسول الله صلى الله عليه و آله وارد شده است و به همين سبب آن دو را قَرِينَتَيْن گويند و ميان آن دو بسمله نيست ) و يا آنكه سورهء هفتم را سورهء يونس بگيريم . و مثانى هفت سوره بعد از اين هفت سوره است و آنها را مثانى گويند چون مَثْنى و مَثَانى مانند مَعْنى و مَعَانى به معنى دنبال و پشت سر درآمدن است . و گاهى مثانى بر جميع سورههاى قرآن چه طِوَال و چه قصار آن اطلاق مىشود . و سورههاى مِئين از سورهء بنى اسرائيل است تا هفت سوره ؛ و آنها را مئين نامند به جهت آنكه آيات هر يك از آنها در حدود يكصد آيه مىباشد . و مئين جمع مِأة به معنى صد است . و مُفَصَّلات شصت و هشت سوره است پس از مئين طبق روايت وارده از سعد إسكاف از رسول خدا صلى الله عليه و آله بنا به نقل شيخ محمّد حسن در كتاب صلوة « جواهر » از كلينى ( ره ) و مشهور است كه قرآن را بر سه قسمت تقسيم مىكنند : سُوَر طُوَل ، سور مئين ، سور مفصّلات ؛ غاية الامر از سورهء نبأ ( عمّ يَتَسَآءَلُون ) را تا آخر قرآن سُوَر قصار نامند .