سستى ورزد و يا عذر غير قابل قبول بياورد ، با دشمنان خدا در راه خدا جهاد نمود . اوست امام و پيشواى كسى كه تقوا پيشه سازد و چشم است براى كسى كه راه را بيابد » .
و از جملهء اين خطبه است : لو تعلمون ما أعلم ممّا طوى عنكم غيبه إذا لخرجتم إلى الصّعدات تبكون على أعمالكم ، و تلتدمون على أنفسكم ، و لتركتم أموالكم لا حارس لها و لا خالف عليها ، و لهمّت كلّ امرىء نفسه لا يلتفت إلى غيرها ، و لكنّكم نسيتم ما ذكّرتم ، و أمنتم ما حذّرتم ، فتاه عنكم رأيكم ، و تشتّت عليكم أمركم - « 1 » الى آخر خطبه « 2 » .
« اگر شما مىدانستيد ، آنچه را كه من مىدانم از آنچه اطّلاع به غيبش براى شما پيچيده و نهفته شده است ، در آن هنگام از خانههايتان بيرون مىشديد و به راهها و جادّهها مىرفتيد و بر اعمال خود مىگريستيد و مانند زنان بچه مرده و عزيز خود را از دست داده كه بر سر و صورت خود مىزنند شما نيز بر جانهاى خود و نفسهاى خود مىزديد و نوحه سر مىداديد و هر آينه اموال خود را رها مىكرديد به طورى كه نگهبانى نداشت و كسى كه به جاى شما بر آن گماشته شود و از آنها پاسدارى كند نبود ، و جان و نفس هر كسى او را به حزن و اندوه مشغول مىساخت و به درون توجّه مىداد به طورى كه التفات به غير خودش نكند ، و ليكن شما كسانى هستيد كه آنچه را كه به شما تذكّر دادهاند فراموش كردهايد و از آنچه از آن بر حذر داشتهاند در امن و امان بسر برديد و بنابر اين رأى شما از دست شما بيرون رفت و گم شد و امر شما بر شما متشتّت و دگرگون گشت » .
از جمله اخبارى را كه امير المؤمنين عليه السّلام دادهاند اخبار به كشته شدن خود و خضاب شدن محاسن او از خون سرش بوده است . اين خبر را مىتوان از جملهء اخبار متواتر شمرد . هيچ كتابى را در تاريخ و سيره و حديث نمىيابيم مگر آنكه از شيعه و
هامش
( 1 ) - « نهج البلاغه » خطبهء 114 از طبع مصر و تعليقهء عبده ، ج 1 ، ص 230 .
( 2 ) - تتمهء اين خطبه را كه و لوددت إنّ الله فرّق بينى و بينكم و ألحقنى به من هو أحقّ بى منكم ، تا آخر آن مىباشد ، ما در ص 104 از همين مجلّد آوردهايم .