افكار مخالفين أبداً مختصر حركتى و تكانى در تو به وجود نياورد . نسبت به كودكان مانند پدر مهربان ، و نسبت به بيوه زنان چون شوهر رئوف و عطوف . بيت المال را به طور تساوى تقسيم كردى ، و در رعيّت و تودهء مردم به عدالت رفتار نمودى ، و آتشهاى كفر و شرك و ستمگرى و بيداد و حق كشى و تجاوز و تجاسر به حقوق را خاموش كردى ، و بُتهاى ظاهر و باطن را در هم شكستى و ذليل نمودى ، و در مقام بندگى خداوند عزّ و جلّ قيام و اقدام كردى .
و بسيار از اين قبيل سخنان گفت و صفات عاليّهء آن حضرت را بيانكرد ، و ناگهان ناپديد شد ، مردم كه التفات كردند كسى را نديدند و از حضرت امام حسن " عليه السّلام " سؤال كردند ؟ فرمود : آن مرد پير خضر پيغمبر " عليه السّلام " بود . »
علّامهء مجلسى اين بيانات خضر را با مخصتر اختلافى در لفظ ولى مفصّلتر در بحار آورده و از « كمال الدّين و تمام النّعمة » صدوق روايت كرده است . « 1 »
و محدّث قمّى گويد : اين روايت به سندهاى معتبر از كلينى و صدوق و ديگران روايت شده و من در كتاب « هَديّه » در باب زيارات آن حضرت ذكر كردهام ، چون كلمات خضر به منزلهء زيارت أميرالمؤمنين است . « 2 »
و حقير گويد : الحقّ اين عبارات خضر جامع مقامات معنوى و روحى أميرالمؤمنين است ، و سزاوار است در كتاب مستقلّى مفصّلًا و مشروحاً شرح شود .
كتاب فضل تو را آب بحر كافى نيست * كه تر كنم سرانگشت و صفحه بشمارم
فضائل أميرالمؤمنين از شمار بيرون است
از موفّق بن احمد خوارزمى با اسناد خود از محمّد بن منصور نقل است كه او مىگفت : از احمد بن حنبل شنيدم كه مىگفت : آن مقدارى كه از فضائل و مناقب دربارهء علىّ بن أبىطالب آمده است راجع به هيچ يك از اصحاب وارد نشده است . و احمد بن حنبل مىگفت : مردى به ابن عبّاس گفت : سبحان الله چقدر فضائل علىّ بن أبىطالب زياد است من گمان دارم كه سه هزار منقبت باشد ! ابن عبّاس گفت : آيا نمىگوئى كه به سى هزار نزديكتر است ؟ « 3 »
هامش
( 1 ) . « بحار الانوار » ج 9 ، ص 677 .
( 2 ) . « منتهى الآمال » ج 1 ، ص 134 .
( 3 ) . « ينابيع المودّة » باب : 40 ، ص 121 .