انت و امى فمن الظالم لنفسه منكم ؟ قال : من استوت حسناته و سيئاته من اهل البيت فهو الظالم لنفسه . فقلت : من المقتصد منكم ؟ قال : العابد لله فى الحالين حتى يأتيه اليقين . قلت : فمن السابق بالخيرات ؟ قال : من دعا و الله الى سبيل ربه و امر بالمعروف و نهى عن المنكر و لم يكن للمضلين عضدا و لا للخائنين خصيما ، و لم يرض به حكم الفاسقين الا من خاف على نفسه و دينه و لم يجد أعوانا « 1 »
ابو حمزه ثمالى گويد : « من نزد حضرت امام محمّد باقر " عليه السّلام " در مسجد - الحرام نشسته بودم كه دو نفر از اهل بصره آمدند و عرض كردند : اى فرزند رسول خدا اجازه مىدهى مسألهاى را از تو بپرسيم ؟ حضرت فرمود : هر چه مىخواهيد بپرسيد . گفتند : از معنى و تفسير اين آيه مباركه مىپرسيم كه مراد و منظور از وارثين چيست ، و برگزيدگان بندگان خدا كيانند ؟ حضرت فرمود : اين آيات درباره ما اهل بيت نازل شده است . ابو حمزه گويد : من عرض كردم : پدرم و مادرم فدايت باد ستم كنندهء به نفس خود در شما اهل بيت كيست ؟ حضرت فرمود : آن كسى از خاندان رسول خدا كه حسنات و سيّئات او برابر باشد آن ظالم به نفس خود خواهد بود . عرض كردم : ميانهرو و عادل از شما اهل بيت كيست ؟ فرمود : آنكه عبادت خدا را در دو حال ( گرفتارى و گشايش ، تنگى و فراخى ) به جاى بياورد تا زمانى كه مرگ ، او را دريابد . عرض كردم : پس سبقت گيرندهء به خيرات و اعمال ستوده كيست ؟ فرمود : سوگند به خدا كسى كه فقط مردم را دعوت به خدا كند و امر به معروف و نهى از منكر بنمايد و بازوى قدرت گمرهان و كمك گمراه كنندگان مردم نباشد ، و با خيانتپيشگان دوستى ننموده و به عداوت دوستان خدا قيام نكند ، و به حكم فاسقان و رأى و قانون آنها راضى نباشد مگر آنكه بر جان و دين خود بترسد و يار و معينى نداشته باشد . »
امام وارث همه علوم قرآن است
و صاحب كتاب « ثاقب المناقب » از ابو هاشم جعفرى حديث كند كه او گويد : من در نزد حضرت ابى محمّد امام حسن عسكرى " عليه السّلام " بودم و از آن حضرت راجع به اين آيه سؤال كردم :
« ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اللَّهِ » .
قال عليه السّلام : كلهم من آل
هامش
( 1 ) . - غاية المرام ص 352 حديث نهم ، و بحار الانوار ج 7 ص 44 از معانى الاخبار .