الدرجات » با اسناد خود از أصبغ بن نُباته ، « 1 » و نيز از « تفسير عيّاشى » از بُرَيْد بن معاوية عِجلى از حضرت امام محمّد باقر « عليه السّلام » « 2 » ، و نيز از « تفسير عيّاشى » از جابر بن عبد الله انصارى از عبد الله بن يحيى « 3 » ، و نيز از « مناقب » ابن شهرآشوب از « تفسير طبرى » با اسناد خود از جابر بن عبد الله از حضرت أمير المؤمنين « عليه السّلام » و از اصبغ بن نباته و حضرت زين العابدين و حضرت باقر و حضرت صادق و حضرت رضا « عليهم السّلام » « 4 » ، و نيز از « مجالس » شيخ مفيد با اسناد خود از عبّاد بن عبد الله « 5 » ، و از « تفسير فرات بن ابراهيم » با هشت سند اوّل از حسين بن سعيد با اسناد خود از عبّاد بن عبد الله « 6 » ، دوّم از جعفر بن محمّد فرازى با اسناد خود از زاذان « 7 » ، سوّم از حسين بن سعيد با اسناد خود از زاذان « 8 » ، چهارم از جعفر بن محمّد بن هشام با اسناد خود از حسن بن حسين « 9 » ، پنجم از حسين بن حكم با اسناد خود از عبد الله بن عطا از حضرت باقر « عليه السّلام » « 10 » ، ششم از حسين بن سعيد با اسناد خود از زاذان به متن ديگر غير از متن سابق « 11 » ، و هفتم از محمّد بن عيسى بن زكريّاى دهقان با اسناد خود از عَبّاد بن عبد الله « 12 » ، و هشتم از عبيد بن كثير با اسناد خود از عبد الله بن يحيى « 13 » ، و نيز از « كشف الغمّة » از أبو بكر بن مردويه از عبّاد بن عبد الله اسدى « 14 » ، و نيز از « طرائف » سيّد ابن طاووس از ابن مغازلى « 15 » ، روايت كرده است .
بارى ظاهراً تمام اين دسته از روايات و دستهء قبل از اين همگى بيان قضيّهء واحدى را مىنمايند كه أمير المؤمنين عليه السّلام بر فراز منبر كوفه در حال اشتغال به خطبه از سعهء علوم خود بيان نمودند و شخصى برخاست و از آيه نازله در حقّ خود آن حضرت پرسش نمود حضرت آيه مورد بحث را تلاوت و تفسير نمودند ، غاية الامر هر يك از روات يك قسمتى از آن واقعه را كه مورد نظرش بوده بيان كرده و علاوه چون نقل به معنى شده است لذا عين عبارت منقوله از آن حضرت نيز با الفاظ مختلفى كه مُغيّر معنى نيست بهطور مختلف روايت شده است و گمان مىرود كاملترين اين دسته از روايات از نقطه نظر بيان كيفيّات خطبه و سؤال آن مرد از شأن نزول آيهاى دربارهء
هامش
( 1 ) . « بحار الانوار » ج 9 ، ص 73
( 2 ) . همان مصدر .
( 3 ) . همان مصدر .
( 4 ) . همان مصدر .
( 5 ) . « بحار الانوار » ج 9 ، ص 74 .
( 6 ) . همان مصدر .
( 7 ) . همان مصدر .
( 8 ) . همان مصدر .
( 9 ) . همان مصدر .
( 10 ) . همان مصدر .
( 11 ) . همان مصدر .
( 12 ) . بحار الانوار ج 9 ص 73 .
( 13 ) . بحار الانوار ج 9 ص 74 .
( 14 ) . همان مصدر .
( 15 ) . همان مصدر .