برگزيده خود ميراث داديم ، بايد ديد اين چه ميراثى است ؟ و بنابراين بحَث در دو موضوع واقع خواهد شد .
موضوع اوّل آنكه مراد از كتاب چيست ؟ موضوع دوّم آنكه مراد از بندگان برگزيده كه كتاب را به آنان به نحو توارث سپرديم چه كسانند ؟
امّا موضوع اوّل ، بدون ترديد مراد از كتاب قرآن كريم است چون در آيه قبل از اين آيه فرمايد :
« وَ الَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ مِنَ الْكِتابِ هُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ إِنَّ اللَّهَ بِعِبادِهِ لَخَبِيرٌ بَصِيرٌ »
« 1 »
آنچه از كتاب به تو وحى كرديم مسلّماً و بدون ترديد حقّ است .
و اين خطاب راجع به حضرت رسول الله صلّى الله عليه و آله است . و كتابى كه به حضرت وحى شده قرآن كريم است .
بنابراين چون به دنبال اين آيه بدون فاصله مىگويد : سپس ما كتاب را به بندگان برگزيده خود ارث داديم ، معلوم مىشود كه مراد همين قرآن مورد ذكر است ، و البته معلوماست كه مراد از اين قرآن ارث داده شده قرآن نوشته شده نيست ، بلكه مراد حقيقت قرآن است كه بر قلب آنان وارد شده است ؛ و به همان نهجى كه حضرت رسول الله آن حقائق را از جبرئيل امين تلّقى كردند ، به همان نهج اين بندگان برگزيده از حضرت رسول الله قرآن را تلقى نمودند ؛ و آن حقائق و اسرار و دقائق و لطائف كه :
« لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ »
« 2 »
« إِنَّا جَعَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ »
« 3 »
با سطح بسيار عالى و مرتفعى كه اختصاص به خود آنان داشته است بر قلبشان وارد شده است .
مراد از بندگان برگزيده خدا كه كتاب الهى به آنان به ارث رسيده چه كسانى هستند ؟
امّا در موضوع دوّم طبق روايات فراوان و مستفيضى كه از حضرت امّام محمّد باقر
هامش
( 1 ) سوره فاطر : ( 35 ) - آيه 31
( 2 ) سوره الواقعه : ( 56 ) - آيه 79
( 3 ) سوره زخرف : ( 43 ) - آيه 3 - 4