قريش پس از ترتيب مجلسى ، هر سه سؤال را در اختيار پيامبر گذاردند و وحى الهى پاسخ آنها را در سورههاى اسراء ، آيهء 85 و كهف ، طى آيههاى 9 - / 28 و آيههاى 83 - / 98 داد . « 1 » اين بخش تاريخى حاكى است كه آنچنان نبود قريش با اهل كتاب هيچ گونه رابطهاى نداشته باشند .
گواه اين حقيقت سى و ششمين آيهء همين سوره است « 2 » كه آشكارا گواهى مىدهد برخى از اهل كتاب از نزول قرآن بر پيامبر خوشحال و شادمان مىگردند ، بلكه گاهگاهى براى كشف حقيقت با آن حضرت تماس داشتند . بنابر اين ، هيچ مانعى نخواهد داشت كه آيه ، متضمن معناى وسيعى باشد كه همهء افراد آگاه از مضامين كتابهاى آسمانى را در بر گيرد ، اگر چه فرد كامل و برتر آنها اميرمؤمنان و پس از وى پيشوايان ديگر ، وارثان علم پيامبر هستند . در تفسير آيه نظرهاى ديگرى نيز هست كه بيان آنها در اين جا نمىگنجد .
قم ، حوزهء علميّه ، جعفر سبحانى
8 رجب 1394 / 5 شهريور 1353
هامش
( 1 ) . سيره ابن هشام ، ج ا ، ص 300 - / 301 .
( 2 ) . « الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَفْرَحُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ - / رعد ( 13 ) آيهء 36 .