بزرگتر و آفتى است زيانبارتر .
لذا عمل به پيمان نه تنها نشانهء ايمان است ، بلكه بزرگترين گواه بر عقل اجتماعى و درايت و كاردانى انسان مىباشد .
قرآن مجيد دربارهء احترام به پيمان ، در سورههاى مختلفى سخن گفته و با لحن شديدى دستور مىدهد كه به عهد و پيمان وفادار باشيم ؛ زيرا در روز بازپسين از آن سؤال خواهدشد چنان كه مىفرمايد :
« وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَ عَهْدِهِمْ رَاعُونَ ؛ « 1 »
افراد با ايمان كسانى هستند كه به امانات و پيمانهاى خود وفادارند » .
نه تنها ما بايد به پيمانهايى كه با دوستان مىبنديم احترام بگذاريم ، بلكه هر گاه با دشمنى نيز پيمانى بستيم بايد به آن وفادار باشيم .
على عليه السلام در فرمانى كه براى مالك اشتر نوشته ، دربارهء اهميت عمل به پيمان چنين مىفرمايد :
« وإن عقدت بينك و بين عدوّك عقدة أو ألبسته منك ذمّة فحطّ عهدك بالوفاء وارع ذمّتك بالأمانة . . . ؛ « 2 »
هر گاه با دشمن خود قراردادى بستى ، يا به او امانى دادى ، به قرارداد خود وفادار باش ، و به امانى كه دادهاى احترام بگذار » .
در موضوع حكميت ابو موسى و عمرو عاص كه گروهى از ياران نادان بر آن حضرت تحميل كردند و امام عليه السلام نيز بعد از اصرار آنان به آن تن داد و اندكى نگذشت كه ياران وى از خواب سنگين جهل و نادانى بيدار شدند و فهميدند حكميت اين دو نفر مصلحت نبوده و آنگاه با اصرار زياد از حضرتش خواستند پيمان خود را با معاويه در اين موضوع ناديده بگيرد ، حضرت با عصبانيت فرمود :
هامش
( 1 ) . مؤمنون ( 23 ) آيهء 8 .
( 2 ) . نهج البلاغهء عبده ، ج 3 ، فرمان به مالك اشتر ، ص 117 .