- چنان كه در آينده تشريح خواهيم كرد - گاهى جنبهء دفاعى دارد ، و احياناً با شرايط خاصى ، جنبهء ابتدايى و تعرضى ؛ يعنى گاهى بدون اين كه دشمن متعرض مسلمانان گردد ، رهبر مسلمانان ( پس از اعلام و ابلاغ اسلام و روشن ساختن افكار مردم و اتمام حجتهاى عقلى و شرعى ) دست به حملهء ابتدايى مىزند و يك چنين حمله ابتدايى - چنان كه بعداً تشريح خواهيم كرد - هرگز با اصول عقلى و انسانى و قوانين جهانى و مسألهء آزادى مخالف نيست . ولى برخى اصرار دارند كه جهاد را فقط به عنوان يك حربهء دفاعى توصيف نمايند و تمام جهادهاى اسلامى را در دوران رسالت پيامبر و خلفاى اسلام ، به دفاع از كيان وحوزهء اسلام مربوط دانسته و جهاد ابتدايى وتعرضى را به كلى منكر شوند .
اسلام هرگز آيين شمشير نبود
طراحان اين شبهه همان مبشران مسيحىاند كه آن را از قانون جهاد استنتاج كرده و غزوات پيامبر اسلام و خلفا را بر آن گواه آوردهاند ؛ در صورتى كه در آينده خواهيم گفت وجود جهاد ابتدايى ، گواه بر آن نيست كه اسلام به زور شمشير پيشرفت كرده است و استنتاج چنين امرى از قانون جهاد اسلام ، صددرصد غلط مىباشد و روشن خواهيم ساخت كه هدف از غزوات ، تحميل اسلام بر مردم نبوده است « اگر آنان چنين نتيجهء غلطى را از قانون جهاد ، وغزوات پيامبر اسلام گرفتهاند ، جاى تعجب نيست ، بلكه عجب اين جاست كه طراحان اين شبهه ، كارى جز جنگ و خونريزى و استعمار و چپاول نداشتند ، حتى مقدسها و پاپها و تارك دنياهاى آنها ، چنان فشار و تحميل عقيده و انگزيسيون بازى بر سر غيرمسيحى و مسيحيان معروف به انحراف ، وارد آوردهاند كه از