چاپلوسى
هرگاه ستايش كسى از حد شايستگى وى تجاوز كرد ، چاپلوسى وتملق است . خضوع وتذلل در برابر شخصيتى براى رسيدن به منافع مادى ودنيوى از مصاديق تملق به شمار مىرود .
على عليه السلام مىفرمايد :
« الثَّناءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الاسْتِحقاقِ مَلَقٌ وَالتَّقْصِيرُ عَنْ الاسْتِحقاقِ عِىٌّ اوْ حَسَدٌ » ؛ « 1 »
يعنى ثنا بيش از استحقاق ، تملقگويى وچاپلوسى است ومدح به كمتر از آنچه در خور آن است ، نشانهء ناتوانى در بيان و يا حسد است .
معمولًا افراد چاپلوس كسانى هستند كه بىشخصيت وبىاراده بار آمدهاند وحاضرند براى خاطر منافع جزئى ومادى بر اراده وشخصيت خود قلم قرمز كشند و استقلال خود را از بين ببرند .
وقار ومتانت
هرگاه يك فرد براى رسيدن به مقاصد خود ، اصول اخلاقى را مراعات كند واهداف خود را بدون شتابزدگى وحرص وولع ودستپاچگى تعقيب نمايد ، اعمال چنين فرد توأم با وقار ومتانت خواهد بود .
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، خ 347 .