البته نمى توان ادعا كرد ، نمازى كه اكنون ميان مسلمانان داير است ، از هر نظر مانند همان نمازى است كه در دورهء ابراهيم و يا حضرت اسماعيل و حضرت عيسى رايج بوده است ؛ به طور مسلم از نظر كم وكيف با هم فرق دارند ، ولى اين آيهها مىرسانندكه نماز كهنترين نيايش است كه پيامبران ، بشر را متوجه آن ساختهاند ، اگر چه به مرور زمان وتكميل شرايع ، اجرا وشرايط آن كاملتر شده است .
اسرار نماز
اسرار ورموز نماز ، يكى و دو تا نيست كه بتوان در اين صفحات منعكس نمود ، بلكه نماز معجونى است كه اسرار اجتماعى و سياسى واخلاقى وبهداشتى آن فزونتر از آن است كه در اينجا بياوريم ؛ از اين نظر ، دانشمندان اسلام ، نوشتههاى زيادى دربارهء آداب ووظايف نمازگزار ، نوشته وگروهى گامى فراتر نهاده ودربارهء اسرار ورموز آن ، كتابهايى تأليف نمودهاند . گاهى اين دو سنخ بحث به هم اشتباه مىشود . بحث پيرامون آداب ووظايف نمازگزار با بحث دربارهء اسرار ورموز نماز بسيار فرق دارد ، چه بسا كتابهايى به نام اسرار صلات ورموز نماز معروف شده ، ولى در حقيقت ، توضيح آداب نماز است ، نه اسرار آن .
يكى از اساتيد بزرگ ما مىگفت : كتابهاى اسرار صلات مرحوم شهيد ثانى واسرار نماز مرحوم ملكى در حقيقت ، بحث در