و خدا را در نظر نمىگيرند .
چه بسا يك فرد نيكوكار ، دبستان ودرمانگاه مىسازد و يا ازمستمندان وفقيران دستگيرى مىكند ، امّا محرك او در اين كار جلبرضايت خدا و يا پاداش اخروى نيست ، بلكه انگيزهء او يكرشته امور مادى زود گذر است كه او را به اين كار وادار مىسازد .
قرآن مجيد در آيات فراوانى ، از رياى در عمل و انجام دادن كار نيك ، روى انگيزههاى مادى ، نكوهش كرد و همه را در آخرت بىثمر دانسته است « 1 » . در اينجا برترى مكتب اخلاقى واجتماعى اسلام كاملًا روشن مىگردد .
روشنتر بگويم : قضاوت وداورى دربارهء عمل يك فرد از نظر اسلام ، نياز به بررسى دو پرونده دارد :
1 . پروندهء عمل ؛ يعنى كار ذاتاً كار خوبى باشد .
2 . پروندهء نيت وانگيزه ؛ يعنى بايد ديد كه انگيزهء فرد در انجام دادن اين عمل چه بوده است .
فرض كنيد مرد ثروتمندى به ساختن بيمارستانى پرداخت ، بيمارستانى كه مجهز به چند صد تختخواب و تمام دستگاههاى مورد نياز باشد . در موقع افتتاح ، خبرنگار وعكاس مىريزد و از نقاط حساس آن عكسبردارى كرده و همه را با آب وتاب ، همراه با ذكر
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 261 - 265 .