« وَوَرِثَ سُلَيْمانُ داوُودَ وَقالَ يا أَيُّها النّاسُ عُلِّمْنا مَنْطِقَ الطَّيْرِ » ؛ « 1 »
سليمان وارث داود شد و گفت : اى مردم ، زبان پرندگان به ما تعليم شده است .
سليمان سپاهى از انسان و جن و پرندگان تشكيل داده بود و همگى تحت فرمان او بودند . چنان كه مىفرمايد :
« وَحُشِرَ لِسُلَيْمانَ جُنُودُهُ مِنَ الجِنِّ وَالإِنْسِ وَالطَّيْرِ » ؛ « 2 »
سپاهيان سليمان ، از سه گروه جن و انسان و پرندگان حاضر شدند .
از مجموع اين آيات استفاده مىشود كه پرندگان بالأخص و تمام و جانداران به طور اعم از آگاهى خاصى برخوردارند و اگر انسان كاملى بر صفحهء جهان حكومت كند مىتواند با آنان سخن بگويد و از آنها در تحكيم نظام توحيدى و شكستن مظاهر بتپرستى استفاده كند .
اشاعهء آگاهى در جمادات
آيات قرآن به گونهاى در اين موضوع سخن گفته است و براى جمادات ، افعالى را نسبت داه است كه توأم با درك و آگاهى است .
سقوط برخى از سنگها را از نقطهاى ، معلول خشيت و خداترسى آنها مىداند چنان كه مىفرمايد :
« وَ إِنَّ مِنْها لَما يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللّهِ » ؛ « 3 »
برخى از صخرهها از ترس خدا از نقطهاى مىافتد .
هامش
( 1 ) . . نمل ( 28 ) آيهء 16 .
( 2 ) . . نمل ( 28 ) آيهء 17 .
( 3 ) . . بقره ( 2 ) آيهء 74 .