كارگر ، كارگر به كارفرما ، ملت به دستگاه حاكمه و بالعكس ، خوشبين باشند .
البته تصور نشود كه منظور از اين صفت اين است كه ، هر كس هر چه گفت بايد آن را صددرصد صحيح و پا بر جا بدانيم و ديگر دنبال تحقيق و جستجو نرويم ؛ زيرا اين نه تنها خصيصهء عالى انسانى نيست ، بلكه موجب فساد و تباهى اجتماع ، بههم خوردن شيرازهء زندگى است ؛ بلكه مقصود اين است كه هرگاه از يك فرد مسلمان عملى را ديديد و گفتارى را شنيديد ، بايد كردار و گفتار او را از دريچهء فكر او يك عمل صحيح بدانيد و معتقد شويد كه محرك و غرض نامشروعى نداشته است . ولى اگر بخواهيد برطبق قول و كردار او كارى را انجام دهيد و به اصطلاح دانشمندان اثرى مرتب نماييد در چنين حال بايد كاوش بيشترى نموده و پس از ثبوت به مورد اجرا بگذاريد .
مختصر اين كه خوش بينى به افراد يك مطلبى است ، دهن بينى و گوش بودن ، خوش باورى و پذيرفتن قول هر كس ، مطلب ديگرى است . فرد خوشبين ، در عين خوشبينى و حسن ظن بدون تحقيق ، عملى را انجام نمىدهد ، ولى فرد خوش باور و دهنبين به گفتهء هر شخص ترتيب اثر مىدهد و به اصطلاح مردم ، به ساز هر فردى مىرقصد .
خوشبينى صفت عالى انسانى است كه شخص خوشبين زير سايهء آن ، به حرف مردم توجه مىكند ، ولى در عمل ، كمال احتياط را رعايت مىكند . دهنبينى يكحالت و ضعف نفسانى است كهاثر مستقيم عدم تمالُك نفسانى مىباشد .
بنابراين ما مىتوانيم به گفتار دو مسلمانى كه سخنانشان با يكديگر تضاد دارد ، خوشبين باشيم ؛ مثلًا هرگاه ما در محفلى نشسته باشيم ، ناگهان يكى از دوستان وارد مجلس شده و بگويد فلانى را در خيابان ديدم كه مرتكب يك عمل نامشروعى شده بود ، ما موظف هستيم گوينده را تصديق كنيم ، به اين معنا كه ، بگوييم : در محيط فكر خود دروغى نمىگويد ، ولى حق نداريم با اين تصديق ، دوست خود را متهم سازيم بهطورى كه هرگاه با او تماس بگيريم و او جداً
در سرزمين تبوك (تفسير سوره توبه) (فارسى) — صفحة 200
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٢٠٠