ناراحتىهاست زيرا هر فردى مىداند كه پس از اندى ، رشتهء زندگى او گسسته خواهد شد و شربت تلخ و جانكاه مرگ را خواهدنوشيد .
اعتقاد به معاد ، اثرات نامطلوب اين عوامل سه گانه و عوامل ديگرى را كه فعلًامجال بازگويى آنها نيست كاملًا خنثى مىسازد ، زيرا اولًا ، در مكتب اعتقاد به خدا و معاد ، دنيا و تمام وسايل زندگى آن ، ارزش وسيلهاى دارد نه هدفى . آنها براى انسان ساخته شدهاند نه انسان براى آنها ، بنابراين دليل ندارد كه انسان در خود چنين اشتهاى كاذبى پديد آورد و حرص و آز خود را روزافزون سازد و سپس گرفتار اثرهاى نامطلوب و واكنشهاى روحى آن گردد .
به عبارت ديگر انسان با ايمان ، زندگى جهان را معبر و گذرگاهى بيش نمىداند .
اگر در اين گذرگاه وسيلهء لذتِ بيشتر تأمين نگردد ، هرگز ناراحت نمىشود و پيوسته به زندگى جاودانى مىانديشد ، نه زندگى موقت .
ثانياً ، مذهب در تعاليم خود ، كيفرهاى سختى براى گروه متجاوز ، مسرف و حد و مرزنشناس ، تعيين كرده است و انديشهء جزاهاى اخروى ، ريشهء هر نوع آرزوهاى باطل و گرايشهاى بى حد و حساب را در فكر انسان مىسوزاند و دست انسان را در آلودگى به دنيا مىبندد و در قلمرو زندگى يك چنين انسان معتقد به معاد ، عوامل آزار دهنده كمتر پيدا مىشود .
اعتقاد به معاد مشكل مصايب و شدايد را به گونهاى روشن حل كرده است ، زيرا گذشته از اين كه حوادث جهان ، نتيجه تقدير خداوند حكيم است ، هر نوع صبر و بردبارى در برابر مصايب داراى پاداش بزرگ نيز مىباشد و همين پاداش بزرگ مصيبتها را در نظر انسان كوچك و سبك جلوه مىدهد .
در مكتب اعتقاد به معاد ، عامل سومى ، به نام « انديشهء فنا » وجود ندارد و در نظر پيرو اين مكتب ، رشتهءزندگى پس از مرگ گسسته نمىشود و مرگ دروازهء ابديت است . چيزى كه هست انسان بايد براى زندگى پس از مرگ ، توشهاى بيندوزد و از عواملى كه مايهء ناراحتى در سراى ديگر است بپرهيزد .
عقايد اسلامى (در پرتو قرآن، حديث و عقل) ( فارسى) — صفحة 523
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٥٢٣