تخطي إلى المحتوى الرئيسي

عقايد اسلامى (در پرتو قرآن، حديث و عقل) ( فارسى) — صفحة 297

مساهمون:

ص٢٩٧
خطا و اشتباه بدهيم ، در ساير برنامه‌ها و فرمان‌هاى او نيز اين احتمال خطا را مىدهيم و در اين صورت هرگز بر خود لازم نمىبينيم كه از گفتار وى پيروى كنيم . دربارهء مورد دوم ، يعنى اشتباه در عمل به وظايف مذهبى ، دو نظر وجود دارد : معروف ميان دانشمندان بزرگ اسلام اين است كه پيامبران از خطا و اشتباه در اين قسمت نيز مصون و معصومند و گواه آن نيز روشن است ، زيرا موضوع جلب اعتماد مردم كه پايهء تربيت و اصلاح اجتماع است ايجاب مىكند كه پيامبر در عمل به وظايف مذهبى نيز از اشتباه مصون باشد ؛ زيرا اشتباه در اين قسمت كم كم سبب‌مىشود كه مردم به تعاليم و گفته‌هاى وى به ديدهء ترديد و شك بنگرند ، زيرا باخود چنين فكر مىكنند كه وقتى پيامبر در مقام عمل به وظايف شخصى ، خطا مىكند از كجا معلوم كه در بيان احكام و وظايف مردم اشتباه نكند ؟ به همين دليل در مورد سوم هم بايد گفت : پيامبر در كارهاى عادى خود نيز دچار اشتباه نمىشود ؛ زيرا درست است كه اشتباه در امور روزانه و عادى ملازم با اشتباه در بيان احكام الهى نيست ، چه بسا ممكن است كسى از جانب خداوند در بيان احكام و معارف كاملًا مصونيت داشته باشد ، ولى در امور عادى و روزانه كه اشتباه در آنها به جايى ضرر نمىزند خطا كار گردد و تفكيك ميان اين دو قسمت براى دانشمندان امكان‌پذير است ، اما نوع مردم به زحمت مىتوانند ميان اين دو موضوع فرق بگذارند . چه بسا با ديدن خطا و اشتباهى در امور جزئى و عادى ، به‌كليهء تعاليم وى بدگمان شده و در تمام گفته‌هاى او احتمال اشتباه دهند ، وسرانجام اعتماد و اطمينان به گفتهء او كه پايهء تربيت است از ميان برود .

راهنمايى پيشوايان

در سخنان پيشوايان بزرگ ما مسألهء سهو و اشتباه معصوم مطرح گرديده و