جاذبهءزمين چيزى نيست ، آيا جاذبهءزمين جزو حقايق است و يا جزو افسانهها ؟
بهطور مسلم جزو حقايق است ، اما نه از آن حقايقى كه با چشم ديده شود و يا با يكى از حواس پنجگانه درك شود ، بلكه حقيقتى است موجود كه از اثر آن به وجود آن پى مىبريم گرچه آن را با چشم نمىبينيم .
2 . هنگامى كه نور خورشيد بر يك ظرف بلورى بتابد در آن سوى بلور هفت رنگ به قرار زير ديده مىشود : قرمز ، نارنجى ، زرد ، سبز ، آبى ، نيلى و بنفش و غير از آن هفت رنگ ، رنگ ديگرى ديده نمىشود ، اما آيا رنگ منحصر به همين هفت تاست و يا آن كه پيش از قرمز و بعد از بنفش ، رنگهاى ديگرى كه به آنها مادون قرمز و ماوراى بنفش گفته مىشود وجود دارد ؟ امروز از نظر علمى ثابت شده است كه غير از آن هفت رنگ ، رنگهاى ديگرى موجود است كه با چشم ديده نمىشود ، ولى از اثر آنها مىتوان به وجود آنها پى برد ؛ مثلًا اگر نورهاى هفتگانه را روى پردهاى منعكس كنيم و گرماسنج را در معرض رنگهاى مختلف قرار دهيم و اثر حرارت هر يك از اين رنگ ها را اندازهگيرى كنيم ، خواهيم ديد كه هر گاه گرماسنج به آن سوى قرمز برسد تكان بيشترى مىخورد و حرارت بيشترى از خود نشان مىدهد .
3 . اصوات و صداهايى در جهان وجود دارد كه براى بشر قابل شنيدن نيست ، اما بسيارى از حيوانات آنها را مىشنوند ؛ زيرا امواج صوتى در حد مخصوصى براى ما قابل درك و شنيدن است .
4 . ذرهء غبارى كه در هوا با چشم مىبينيم ، از هزارها اتم تشكيل يافته است كه آنها قابل ديدن نيستند ، وجود « الكترون » هاى سيار به دور « پروتون » ها همگى از حقايقى است كه با اصول عقلى و رياضى ثابت شده است نه ديدن و لمس كردن .
5 . قدرى در حيات و زندگى خود بينديشيم ، حقيقت حيات چيست ؟ براى ما روشن نيست ، بلكه آنچه ما درك مىكنيم يك رشته آثارى است كه از وجود حيات در جاندار حكايت مىكند ؛ مثلًا مىبينيم جاندار تا زنده است حس ،
عقايد اسلامى (در پرتو قرآن، حديث و عقل) ( فارسى) — صفحة 195
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص١٩٥