و ارادهاى به وجود نيامده است ، زيرا خداوند ، فاعل ارادى است و تمام كارهاى خود را از روى اراده انجام مىدهد .
از ميان آيات زياد قرآنى ، كه به طور آشكار دلالت دارند كه هر موجود و رويدادى بدون اذن خداوند ، جامهء هستى به خود نمىپوشد ، توجه شما را به چند آيه زير جلب مىنماييم :
1 .
« ما قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوها قائِمَةً عَلى أُصُولِها فَبِإِذْنِ اللَّهِ
« 1 » ؛
هر نخلى را كه بريديد يا آن را به ريشهء خود رها كرديد همگى به اذن خداوند بوده است » .
بريدن و نبريدن نخلها به عنوان مثل گفته شده و در حقيقت ، هدف آيه بسيار گسترده است و آن اينكه بشر ، آگاه باشد كه همهء افعال و كردار او ، بلكه تمام جلوههاى طبيعى بدون مشيت و اذن خداوند صورت نمىپذيرند .
2 .
« كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ ؛
« 2 »
چهبسا اتفاق افتاده كه جمعيتهاى كم بر جمعيتهاى زيادتر از خود به اذن خداوند پيروز گرديدهاند » .
اين آيه پيروزىهاى صحنههاى نبرد را مسبوق به اذن الهى مىداند .
3 .
« وَ الْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَباتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ
« 3 » ؛ سرزمين پاك و مستعد ،
هامش
( 1 ) . حشر ( 59 ) آيهء 5 .
( 2 ) . بقره ( 2 ) آيهء 249 .
( 3 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 58 .