سياه پروندهء زندگى است ، قطعا اوراق سياه از آن حذف مىگردد و تنها برگهاى زرين به جاى مىمانند ؛ قرآن اين حقيقت را با جملهء زير بيان كرده است :
« فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً »
گناهان آنان به حسنه تبديل مىگردد . بهطور مسلم ، مقصود از تبديل كار زشت به كار نيك همان است كه گفته شد ، نه اينكه ماهيت كار زشت به كار نيك تبديل گرديده و دزدى و بىعفتى به امانت و پاكى تبديل مىشود .
نويد عمومى
آيهء دوم از آيات مورد بحث ( فرقان ، آيهء 71 ) دربارهء توبه ، سخن گفته و توبهپذيرى خود را از گروه مشرك اعلام داشته است ، با وجود اين در آيهء بعدى ، عموم انسانها را خواه از گروه مشركان باشند يا نه ، به توبه دعوت كرده و مىفرمايد :
« وَ مَنْ تابَ وَ عَمِلَ صالِحاً فَإِنَّهُ يَتُوبُ إِلَى اللَّهِ مَتاباً ؛
هركس توبه كند و عمل نيك انجام دهد ، در حقيقت او به سوى خدا بازگشت مىكند » [ و مشمول رحمت وى مىگردد ] .
حقيقت توبه چيست ؟
همگى مىدانيم كه مقصود از توبه ، توبهء زبانى نيست ، هرچند در دل جوش و خروش نباشد ، زيرا چنين بازگشتى نمىتواند عامل