فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعاً
« 1 » ؛
از اينروى ما بر بنى اسرائيل ، چنين نوشتيم كه هرگاه كسى ، كسى را جز به قصاص قتل يا [ به كيفر ] فسادى در زمين بكشد - مانند اين است كه همهء مردم جهان را كشته است » .
اين سخن ، مبالغه نيست ، بلكه از جهانبينى اسلام كه همهء افراد بشر را يك پيكر تلقى مىكند سرچشمه گرفته است . محدثان اسلامى ، همگى از پيامبر گرامى نقل كردهاند كه آن حضرت در موقعيت جامعهء با ايمان ، چنين فرموده است :
« إنّما المؤمنون في تراحمهم و تعاطفهم بمنزلة الجسد الواحد ، إن اشتكى منه عضو واحد ، تداعى له سائر الجسد بالحمّى و السهر ؛ « 2 »
افراد جامعهء با ايمان ، از نظر مهر و عاطفه بسان يك پيكرند ؛ هرگاه عضوى از آن ، دچار دردى گردد ، ساير اعضا مراتب همدردى خود را با آن عضو از طريق تب و بيدارى و ناراحتى ، اعلام مىدارند » .
از اين حديث مىفهميم كه شاعر بزرگ ايران ، مصلح الدين سعدى با الهام از اين حديث ، اشعار نغز و ارزندهء معروف خود را دربارهء بنى آدم سروده است .
دربارهء احترام مردهء مسلمان ، كافى است كه دستورات اسلام را دربارهء تجهيز مؤمن هنگام مرگ در نظر بگيريم كه اكثر اين دستورات
هامش
( 1 ) . مائده ( 5 ) آيه 32 .
( 2 ) . سفينة البحار ، ج 1 ، ص 12 .