از آنجا كه مشركان قريش به چنين كتابهاى آسمانى اعتقاد نداشتند و از نحوهء نزول آنها آگاه نبودند ، مىتوان گفت كه نظر آنان در اين اعتراض ، همان نظر نخستين است كه بيان گرديد و خلاصهء آن ، اين است كه چرا فرشتهء وحى همهء اين آيات را يك جا براى او القا ننمود ، بلكه اين آيات به فاصلههاى مختلفى به مناسبتهايى بر او نازل گرديد ؟
اسرار نزول تدريجى قرآن
قرآن مجيد ، به عنوان پاسخ به اعتراض آنان ، پرده از روى اسرار نزول تدريجى برمىدارد و اينك به توضيح اين قسمت كه قرآن با جملهء كوتاهى به آن اشاره كرده است ، مىپردازيم :
پيامبر بزرگ ، مسؤوليتهاى بزرگترى بر دوش دارد و چنين فردى ، در مسير انجام دادن وظايف رسالت با مشكلات و دشواريهاى فرسايندهاى روبهرو مىگردد و چنين مشكلاتى ، هرچه هم روح و روان طرف بزرگ باشد ، موجب كاهش نشاط و طراوت مىگردد ؛ در اين هنگام ، تجديد ارتباط با جهان ماوراى طبيعت و تكرار نزول فرشته از جانب خداوند ، به روح انسان ، نيرو و توان مىبخشد ، روان او را پر از نشاط و معنويت مىسازد و عنايت الهى و محبتهاى بىپايان او با تكرار نزول وحى ، تجديد مىگردد .
قرآن مجيد به اين نكتهء روانى چنين اشاره مىفرمايد :
« كَذلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤادَكَ »
تدريجا فرستاديم كه دل تو را نيرو بخشيم و آن را با