در سال 1304 ش . براى تكميل تحصيلات ، عازم حوزه نجف مىگردد و در طول 11 سال اقامت در اين شهر ، دروس خارج فقه و اصول را از محضر ميرزاى نائينى ، سيدابوالحسن اصفهانى و شيخمحمدحسين غروى اصفهانى فرا مىگيرد .
وى علم رجال را در محضر آيت الله سيدمحمّد حجّت كوهكمرى تحصيل مىكند و در تعلّم فلسفه به محضر حكيم الهى و فيلسوف معروف آقاسيدحسين باد كوبهاى راه مىيابد و در ظرف شش سال كه در نزد ايشان تلمّذ مىكند ، منظومه سبزوارى و اسفار و مشاعر ملاصدرا و دوره شفاى بوعلى و كتاب « اثولوجيا و تمهيدالقواعد » ابن تركه ( در عرفان ) و اخلاق ابن مسكويه را مىخواند و سپس به امر استاد خود مرحوم بادكوبهاى براى آشنايى با طرز تفكر برهانى و تقويت ذوق فلسفى ، در درس مرحوم سيد ابوالقاسم خوانسارى كه از رياضيدانان معروف بود حاضر مىگردد و يك دوره حساب استدلالى و يك دوره هندسه مسطحه فضايى و جبر استدلالى را از او مىآموزد .
از اساتيد ديگر ايشان آيت الله حاجميرزاعلى ايروانى مؤلف حاشيه بر مكاسب و كفايه و آيت الله ميرزا على اصغر ملكى و آيت الله حاج ميرزا على قاضى طباطبايى بوده است . شخصيت مرحوم قاضى در ايشان سخت تاثير گذاشته بود ، چنان كه فرمودهاند : ما هر چه داريم ، از مرحوم قاضى داريم ؛ چه آنچه را كه در حياتش از او تعليم گرفتيم و از محضرش استفاده كرديم و چه طريقى كه خودمان داريم ، از مرحوم قاضى گرفتهايم . « 1 » يكى از بزرگان از قول علّامه نقل مىكند كه ايشان فرمودند : « من فصوص الحكم ابن عربى را يك بار خواندم و گمان كردم كه آن را فهميدهام . امّا وقتى با آقاى قاضى آشنا شدم ، متوجه شدم كه از فصوص چيزى نفهميدهام » . « 2 »
آن مرحوم در سال 1314 ش . به عللى كه در زندگى نامه خود آوردهاند به تبريز باز مىگردند و حدود ده سال و اندى در آنجا مىمانند و از تدريس و تفّكر علمى ( جز مقدارى ناچيزى ) همچون گنجى در كُنج ويرانه باز مىمانند .
هامش
( 1 ) - - آئينهى عرفان ، ص 56 .
( 2 ) - مقدمه ترجمه انگليسى شيعه در اسلام در شرح حال علامه . .