« بر كسى جايز نيست كه به پيمانهاى جز پيمانهء اهل شهر [ كالايى ] بفروشد ، چه [ امكان دارد ] مرد باربرى را به كارگيرد ، پس به پيمانهء خانهء خود كه چهبسا از پيمانهء بازار كوچكتر باشد ، براى او پيمانه كند . »
9 - ابوعلى بن راشد از امام معصوم عليه السلام روايت مىكند كه از وى پرسيدم : جانم به فدايت ، مردى كالايى را به هزار درهم و يا درهمين حدود خريدارى كرد ولى نوع درهمها را كه از نوع واضح است و يا گونهاى ديگر ، تعيين ننموده ، پس امام عليه السلام فرمودند :
« إن شرط عليك فله شرطه ، وإلّا فله دراهم النّاس التي تجوز بينهم . . . » « 1 » .
« اگر نوع درهمها را شرط كرده باشد بايد از آنگونه درهم كه شرط كرده به دو داد ، و گرنه بايد از گونهء درهمهاى رايج ميان مردم به دو داد . . . »
تراضى چيست ؟
آيهاى كه يادآور شديم [ سورهء نساء ، آيهء 29 ] ، مبتنى بودن دادوستدهاى مالى بر تراضى ( رضايت طرفين ) را مورد تأكيد قرار مىدهد . رضايت طرفين ( تراضى ) بدين معنى است كه هريك از دو طرف معامله ، از انعقاد قرارداد با طرف مقابل خرسند باشد . تراضى مبتنى بر سه امر است :
1 - وجود ارادهاى معطوف به برقرارى قرارداد ؛ يكى از پايههاى
پاورقی
( 1 ) - وسائل الشّيعة ، ابواب احكام العقود ، باب 36 ، ص 409 ، ح 1 .