الف : عدة حامله ، مدت زمان حاملگى است ، مانند زوجه دائمى .
ب : عدة زن غير حامله كه حيض مى بيند ، بنابر احتياط واجب ، سپرى شدن دو دوره عادت ماهانه مى باشد .
ج : عده آنكه حيض نمىشود و در سنى است كه بايد حيض ببيند ، سپرى شدن چهل و پنج روز است .
فايده عده « در ازدواج موقت » حرمت ازدواج مجدّد زن با مردى ديگر قبل از پايان يافتن عده است ، اما نسبت به شوهر نخست ، او مىتواند پس از پايان يافتن مدت متعه يا بخشيدن ما بقى آن به زن ، دوباره او را به عقد خود درآورد اگر چه هنوز در عده باشد .
چهارم : عده وفات
هنگامى كه زوج بميرد ، زوجه در صورتى كه حامله نباشد - بايد عده وفات نگه دارد ، كه مدت آن چهار ماه وده روز مىباشد . عده وفات بين زن بالغ و غير بالغ ، يائسه و غير او ، كسى كه حيض مى بيند و كسى كه نمى بيند ، همسر دائم ومتعه ، هيچ تفاوتى ندارد .
اما اگر حامله باشد عدهاش طولانىترين دو مدت زمان باردارى و مدت زمان عده وفات مىباشد ، بنابراين اگر قبل از گذشت چهار ماه وده روز وضعحمل كند ، مىبايست به ايام عده وفات پايبند بماند ، و اگر مدت عده وفات او قبل از وضع حمل تمام شود ، عده او تا زمان وضع حمل ادامه مىيابد .
اكنون توجه شما را به احكام عدّه وفات جلب مىكنيم :
اول : اگر زن در حال سپرى كردن عدة طلاق رجعى باشد و شوهرش بميرد ، بر او واجب است تا عده وفات را از هنگام مرگ شوهر آغاز كند و به آنچه از مدت طلاق رجعى گذشته اعتنايى نكند .
دوم : زنى كه شوهرش فوت كرده ، واجب است كه در زمان عدة وفات احكام حِداد « يا سوگوارى » را رعايت كند . معناى حِداد يا سوگوارى در اينجا اين است كه زن از هر چيزى كه بر حسب عرف و عادت زينت شمرده مىشود اجتناب ورزد ، حال چه در بدن و چه در لباس باشد . از سويى پوشيدن لباس سياه در زمان سوگوارى عدة وفات ضرورى نيست ، بلكه آنچه لازم است ، ترك پوشيدن لباسهايى است كه عرف آن را
احكام معاملات (فارسى) — صفحة 616
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٦١٦