كند واقع مىشود و در آن لفظ خاصى شرط نيست و لازم نيست كه به زبان عربى باشد .
2 - با فعل و عمل ، و اين بدان معنى است كه زوج اقدام به عملى نسبت به همسرش كند كه دلالت بر بازگشت از طلاق وبازگرداندن زوجه به سوى خود وپيوند سابقش با او باشد ، مانند اينكه حجاب را از همسرش بردارد ، يا او را ببوسد ، يا او را لمس كند ، و غير از اين از اعمالى كه دلالت بر بازگشتن پيوند زوجيت مىكند . رجوع بانوشتن نيز صحيح است ، همچنانكه اشارهاى تفهيمكننده در مورد اشخاص لال نيز كافى است .
ب : نيازى نيست كه در اين افعال مذكور و غير آن قصد رجوع باشد تا حلال بوده و موجب باز گشتن پيوند زوجيت شود ، بلكه مىتواند وقوع آن از جانب شوهر بدون اين قصد صورت پذيرد ، چرا كه مطلقه رجعى در عده ، حكم زوجه را دارد ، همچنانكه انكار طلاق از طرف شوهر در زمان عده نيز رجوعشمرده مىشود .
جيم : گواه و شاهد گرفتن بر رجوع شرط نيست ، اگر چه مستحب مىباشد .
7 - احكام عده :
عده دورهاى زمانى است كه در آن بر برخى زنان جدا شده از همسرشان به دليل طلاق ، مرگ يا غير آن ، عدم ازدواج با همسرى جديد واجب مىشود . اما زنى كه عده ندارد به محض جدا شدن از شوهرش با طلاق يا فسخ عقد ازدواج مىتواند ازدواج كند .
الف : سه گروه از زنان مطلَّقه عده ندارند :
1 - مطلقهاى كه شوهر با او نزديكى نكرده باشد « طلاق قبل از دخول » .
2 - مطلقه صغيره « يعنى زوجهاى كه به حد بلوغ شرعى نرسيده » .
3 - مطلقه يائسه « 1 » « زوجهاى كه از سن حيض ديدنش گذشته است » .
هامش
( 1 ) - گفتهاند : يائسگى بارسيدن زن قريشى ( از قبيله قريش ) به شصت سالگىو رسيدن غير او به سن پنجاه سالگى محقق مىشود ، اما اقوى در نظر گرفتن حالاو نسبت به وجود يا عدم عادت ماهانه مىباشد ، يائسگى از حقايق بيرونىاىاست كه علامتهاى واضحى دارد وامرى است كه در زنان متفاوت ومختلف استومحدود كردن آن به شصت يا پنجاه سالگى مرزبندىاى تقريبى است ومعمولًا همچنانكه گفته شده يائسگى بين چهل و پنج و پنجاه و پنج سالگى واقع مىشود .