نگهداريد . . . »
نيز مىفرمايد :
وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ « 1 » .
« و خويشاوندان نزديك خود را انذار ده . »
و مىفرمايد :
وَالَّذِينَ آمَنُوا مِن بَعْدُ وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا مَعَكُمْ فَأُولئِكَ مِنكُمْ وأُولُوا الْأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَىبِبَعْضٍ . . . « 2 » .
« و كسانى كه بعداً ايمان آوردند و هجرت كردند و با شما جهاد نمودند ، از شما هستند ؛ وخويشاوندان نسبت به يكديگر ، دراحكامى كه خدا مقرّر داشته ، سزاوارترند . . . . »
بدين ترتيب در مورد كسى كه بر او ولايت دارى مانند همسر ، فرزندان ؛ طايفه وخويشاوندان ، وجوب ، مؤكّد مىشود و اگر توكار فرما يا مدير يا استاد و در نتيجه صاحب نفوذ باشى ، بايد براى انجام اين فريضه از موقعيّت خود استفاده كنى .
شرايط امر به معروف و نهى از منكر
فقها براى نهى از منكر ، بلكه براى امر به معروف نيز ، چهار شرط را ذكر كردهاند :
اوّل - اينكه خود امر و نهى كننده بداند كه معروف كدام است و منكر چيست تا از اشتباه در امان بماند .
دوّم - اينكه احتمال بدهد كه امر و نهى او تأثير مىگذارد ، پس اگر بداند كه هيچ تأثير وفايدهاى ندارد وجوب از او ساقط مىشود .
سوم - اينكه فاعل منكر و تارك معروف اصرار بر عمل خود داشته باشد امّا اگر نشانه اصلاح در او ديده شود وجوب اندرز ساقطمىگردد .
چهارم - اينكه در نهى و امر مفسدهاى نباشد ، پس اگر گمان كند ضرر جانى يا مالى متوجّه او يا يكى از مسلمين مىشود ؛ ضررى كه باعث مشقّت مىگردد ، وجوب امر به معروف و نهى از منكر ساقط مىشود .
اكنون جزئيات اين چهار شرط را بيان مىكنيم :
هامش
( 1 ) سوره شعرا ، آيه 214 .
( 2 ) سوره انفال ، آيه 75 .