7 - اگر بر كسى يكى از سه كفّاره واجب شود و از انجام دادن آنها عاجز گردد بايد به جاى اطعام شصت مسكين هيجده روز روزهبگيرد و اگر از آن هم عاجز باشد بايد به مقدارى كه توانايى داردصدقه بدهد و اگر بر هيچ چيزى قادر نباشد استغفار كند كه استغفار كفّاره اوست .
آداب روزهدارى
چه چيزهايى سزاوار است كه روزهدار ترك كند ؟
اوّل - براى اينكه روزهدار بتواند به حكمت روزه كه افزودن تقواست ، برسد بر او لازم است كه جلوگيرى از كارهاى زشت راافزايش دهد ، بويژه از زشتىهاى غيرآشكار مانند اذيت مردم ، غيبت و ستم و برترى جويى به آنان ، و همچنين سرودن شعر ، مجادلهكردن و آزار دادن خدمتگذار .
دوّم - براى اينكه روزهدار بتواند روزه خود را از كاستى نگهدارى كند ، بر او لازم است كه از بوئيدن گلها و استعمال شياف جامد ، ومضمضه كردن ( مگر براى نماز واجب ) و بكارگيرى انفيه و جويدن آدامس ( بدون مزّه ) و نشستن زن در آب وبازى شهوتانگيز با همسر ، براى رعايتاحتياط در روزه ومحافظت بر آن ، دورى نمايد .
سوم - براى اينكه بهداشت و سلامتى خود را حفظ كند بر او لازم است كه حجامت را ترك كند و دندان نكشد ، و جامهاش رامرطوب نكند و استحمام ننمايد و بالاخره آنچه را كه به او در حال روزهدارى ضرر مىرساند ترك كند .
اينها عمده مكروهات در روزهدارى است و اكنون جزئيات آنها بيان مىگردد :
الف - ترك گناهان :
1 - حرام بودن دروغ در حال روزه ، شديدتر مىشود مخصوصاً دروغ بستن به خدا ، رسول خدا و ائمّه اطهارعليهم السلام .
2 - در حال روزهدارى ، حرمت غيبت كردن ، تهمت زدن ، به بدى نام بردن ، برترى جويى بر ديگران و برانگيختن تعصباتجاهلى ، تشديد پيدا مىكند ، و در نتيجه گناه هر چيزى كه تجاوز به حقّ ديگران بوده و موجب آزار آنان بگردد مضاعف و افزونمىشود .
3 - همچنين در حال روزه واجب است كه انسان از چشم چرانى دورى كند ، و از نظر بر آنچه نظر بر آن حرام است ، و گوش دادن بهآنچه شنيدنش حرام است اجتناب ورزد تا اينكه چشم ، گوش و زبان انسان نيز همراه او روزهدار باشد .
4 - اگر روزهدار بتواند به سكوت پناه ببرد ، چنان كه حضرت مريمعليها السلام روزه سكوت را برگزيد ، و سخن نگويد مگر هنگامى كهنياز باشد و به ذكر خدا مشغول شود ، بايد انجام بدهد ،