هر حالت ( عمدى و سهوى ) نماز را باطل مىكند ( مانند پشت به قبله كردن ) يا تنها در حالت عمد نماز را باطل مىكند ( مانند سخنگفتن ) ، بنابر احوط بعداز بجا آوردن قضاى جزء فراموش شده ، نماز را اعاده كند اگرچه اقوى اين است كه اكتفا كردن به انجامقضاى جزء فراموش شده كفايت مىكند .
5 - اگر بعداز نماز و قبل از قضاى جزء فراموش شده يا در اثناى آن ، كارى از او صادر شود كه موجب سجده سهو است ( مانندسخن گفتن سهوى ) ، بنابر احوط سجده سهو را بعداز قضاى جزء فراموش شده بجا آورد ، اگرچه اقوى عدم وجوب آن است .
6 - اگر چند سجده ، مثل اينكه يك سجده از ركعت اوّل و سجده ديگر از ركعت سوم را فراموش كند ، لازم است هر دو را يكى پساز ديگرى قضا كند و يك بار از روى احتياط سجده سهو بجا آورد و در هنگام قضا ، تعيين كردن لازم نيست .
و اگر هر دو تشهّد نماز را فراموش كند بايد ابتدا تشهّد آخر را قضا كند و سلام دهد و سپس براى سلام بىجا سجده سهو بجا آورد و بعد سجده سهو ديگر به خاطر تشهّد اوّل بجا آورد و نيازىبه قضاى تشهّد اوّل نيست زيرا سجده سهو ، تشهّد را نيز در بردارد و همين كفايت مىكند .
7 - اگر در يك نماز ، يك سجده و يك تشهّد را فراموش كند ، احوط اين است كه به ترتيب قضا كند يعنى هر كدام را كه اوّلفراموش كرده ، اوّل قضايش را بجا آورد و بعد دوّمى را ، امّا اگر اشتباه كند يا فراموش كند كه كدام يك اوّل بوده است ، بنابر احتياطمستحبّ ، به اين ترتيب قضا كند كه يك بار سجده كند و تشهّد بخواند و باز هم سجده كند يا اينكه اوّل تشهّد بخواند و بعد سجده كند وبازهم تشهّد بخواند تا به حصول ترتيب يقين پيدا كند .
8 - اگر شك كند كه آيا سجده يا تشهّد را فراموش كرده است يا نه ، به شك خود اعتنا نكند و چيزى بر او نيست .
9 - اگر بداند كه جز معينى را فراموش كرده ( يك سجده يا تشهّد ) ولى شك كند در اينكه آيا در بين نماز و در محلّشمتوجّه شده و آن را انجام داده است يا اينكه اصلًا تا آخر نماز متوجّه نشده است ؟ بنابر احتياط مستحبّ ، جزء مشكوك را قضا كند .
10 - اگر هم قضاى جزء فراموش شده بر او واجب شده باشد و هم سجده سهو ، لازم است كه اوّل قضاى جزء فراموش شده و بعدسجده سهو را بجا آورد .
11 - اگر نداند كه آيا تشهّد را فراموش كرده يا سجده را ، واجب است قضاى سجده را بجا آورد و يك بار دو سجده سهو نيز بجا آورد .
12 - اگر بداند كه قضاى سجده يا تشهّد فراموش شده بر او واجب بوده است ولى شك كند كه آيا آن را بجا آورده است يا نه ، چنانچه اين شك قبلاز فراغت از نماز و قبلاز بلند شدن از جاى
احكام عبادات (فارسى) — صفحة 346
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٣٤٦