8 - اگر هر دو سجده را فراموش كند تا اينكه به ركوع ركعت بعدى برود ، نمازش باطل مىشود و اگر قبلاز ركوع متوجّه شود واجباست برگردد و هر دو سجده را بجا آورد و سپس ايستاده و نماز را تكميل كند و از باب احتياط دو سجده سهو نيز بجا آورد .
9 - اگر قبلاز سلام دادن بفهمد كه دو سجده ركعت اخير را ترك كرده است ، واجب است هر دو سجده را بجا آورد و سپس تشهّدبخواند و سلام دهد و چيزى بر او نيست .
10 - و اگر بعداز سلام دادن و قبلاز انجام كارى كه نماز را باطل مىكند متوجّه شود ، بازهم اقوى اين است كه نماز او صحيح استو لازم است هر دو سجده را بجا آورده و تشهّد بخواند و سلام بدهد و به خاطر سلام بىجا سجده سهو بجا آورد .
11 - امّا اگر بعداز سلام و بعداز انجام كارى كه نماز را باطل مىكند متوجّه شود كه دو سجده را بجا نياورده است ، بنابر فتواىمشهور نمازش باطل است .
12 - اگر بعداز تشهّد و قبلاز سلام دادن ، بفهمد كه يك يا بيشتر از يك ركعت را فراموش كرده است ، بايستد و فوراً آن مقدارفراموش شده را بجا آورد و چيزى بر او نيست .
13 - اگر بعداز سلام بفهمد كه يك يا بيشتر از يك ركعت را فراموش كرده است ، چنانچه كارى را كه باطل كننده نماز است بجانياورده باشد ، واجب است فوراً آن مقدار فراموش شده را انجام دهد و به خاطر سلام زيادى ، دو سجده سهو نيز بجا آورد ، امّا اگربعداز آنكه كار باطل كننده نماز را مرتكب شده باشد ، متوجّه گردد ، نظر مشهور بين فقها اين است كه نمازش باطل بوده و واجب استاعاده نمايد ، امّا در روايتى آمده است كه ركعتهاى فراموش شده را بخواند و نمازش صحيح است ، عمل به اين روايت از باب تسليم وتعبّد ، ان شاء اللَّه مجزى و كافى است ولى احوط عمل به قول مشهور مىباشد
احكام عبادات (فارسى) — صفحة 348
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٣٤٨