و مأموم شك كند ، بايد بهشك خود اعتنا ننمايد و در هردو مورد نيازىبهنمازهاى احتياط نيست .
ششم - شك در ركعتهاى نماز مستحبّى :
1 - اگر در شماره ركعتهاى نماز مستحبّى شك كند ، چنانچه يكى از دو طرف شك ، صحيح و طرف ديگر باطل باشد ، بنا را بر طرف صحيح بگذارد ( مثل اينكه در نافله صبح بين دو و سه شك كند ، بنا را بر دو بگذارد ) و اگر هر دو طرف صحيح باشندمثل شك بين يك و دو ، بر هر كدام بخواهد بنا را بگذارد و بهتر اين است كه هميشه بنابر شماره كمتر بگذارد .
2 - كم شدن ركن در نماز مستحبّى ، باطل كننده نماز است امّا زياد شدن ركن آن را باطل نمىكند بنابراين اگر جزئى از نماز را فراموش كند و در حالى كه مشغول به ركن است يادش بيايد ، آن جزء فراموش شده را بجا آورد و سپس ركن را هم اعاده كند و اشكالىندارد مثل اينكه اگر در ركوع يادآور شود كه حمد و سوره را نخوانده است ، برگردد و راست بايستد و حمد و سوره را بخواند و سپسدوباره به ركوع رود .
3 - اگر در عملى از اعمال نماز مستحبّى ، چه ركن باشد يا غير ركن ، شك كند ، تا زمانى كه از محل آن نگذشته است ، بجا آورد و اگر از محلّ آن گذشته است به شك خود اعتنا ننمايد .
4 - اگر شك كند كه اساساً نماز مستحبّى را بجا آورده است يا نه ، چنانچه آن نماز مانند نماز جعفر طيّار وقت معيّنى نداشتهباشد ، بنا بگذارد كه نخوانده است و همچنين است اگر مثل نافله يوميه ( مانند نافله صبح ) وقت معيّنى داشته باشد و پيش ازگذشتن وقت ، شك كند كه آن رابجا آورده يا نه ، ولى اگر بعداز گذشتن وقت شك كند كه خوانده است يا نه ، نبايد به شك خود اعتنا كند .
5 - اگر در نماز مستحبّى دو ركعتى گمان برد كه سه ركعت يا بيشتر خوانده است ، به گمانش اعتنا نكند و نمازش صحيح است امّااگر به چيز درستى گمان برد ، به گمانش عمل كند چنان كه گمان كند كه يك ركعت خوانده است ، بنابر احتياط مستحبّ ، ركعت دوّمرا بخواند .
6 - اگر در نماز مستحبى كارى كند كه در نماز واجب موجب سجده سهو مىشود يا اگر تشهّد يايك سجده را فراموش كند ، لازمنيست سجده سهو ، يا قضاى تشهّد و يا سجده فراموش شده رابجا آورد .
سوم - شكهاى صحيح و معتبر
قبلاز ذكر احكام شكهاى صحيح لازم است دو نكته ذكر شود :
1 - شكهاى صحيح نهگانه كه شكهاى معتبر هم ناميده مىشود ، موجب بطلان نماز نمىشود