6 - اگر بعداز فراغت از نماز بداند كه در بين نماز حالتى از ترديد بين دو و سه ( به طور مثال ) براى او پيش آمده و او بنارا بر سه گذاشته است ولى اكنون شك دارد كه آيا بنا گذاشتن بر سه ، به جهت حصول گمان غالب بوده پس الآن نمازش تمام است ، يا از باب عمل به وظيفه شك بوده پس آلان بايد نماز احتياط بجاآورد ؟ ظاهر اين است كه نماز احتياط واجب نيست اگرچه بنابر احتياط مستحب نماز احتياط بخواند .
7 - اگر يكى از شكهاى صحيح كه بايد بعداز كامل كردن هر دو سجده باشد ( مانند شك بين دو و سه و بين دو و چهار و بين دوو سه و چهار ) پيش آيد و در همان وقت باز شك كند كه آيا هر دو سجده يا يكى از آنها را بجا آورده است يا نه ، چنانچه اينشك در حال تشهّد يا بعداز بلند شدن پيش آمده باشد به وظيفه مقرّر خود عمل كند و نمازش صحيح است ، امّا اگر اين شك قبلازمشغول شدن به تشهّد يا قبلاز بلند شدن پيش آمده باشد بنابر احوط بايد سجده مشكوك را بجا آورد و سپس به وظيفه شك عمل كند و بعد هم نماز را اعاده نمايد .
8 - اگر در حال قيام بين سه و چهار ، يا بين سه و چهار و پنج شك كند و در همان وقت متوجّه شود كه هر دو يا يكى از دو سجدهركعت قبلى را بجا نياورده است ، بايد قيام را به هم بزند و بنشيند و به احتياط پيشين عمل كند .
9 - اگر شك اوّل او از بين برود و سپس شك دوّم پيش آيد ، مثل اينكه در ابتدا بين دو و سه شك كند و با تأمّل و فكر ، شكّشبرطرف شود ولى دوباره بين سه و چهار شك كند ، واجب است كه طبق وظيفه شك دوّم عمل كند .
10 - اگر بعداز فراغت از نماز ترديد پيدا كند كه آيا شك او از آن نوعى بوده كه موجب يك ركعت نماز احتياط مىشود ( مثلشك بين سه و چهار ) يا از آن قسمى بوده كه موجب دو ركعت نماز احتياط مىشود ( مثل شك بين دو و چهار ) ، جايز است كه به هر دو وظيفه ( دو ركعت احتياط و يك ركعت احتياط ) عمل كند و به نمازش اكتفا نمايد يا اينكه بدونانجام آن وظايف ، نمازش را اعاده كند .
11 - اگر بعداز فراغت از نماز و قبلاز ارتكاب كارى كه با نماز منافات داشته باشد ، بفهمد كه در بين نماز يكى از شكهاى صحيحبراى او پيش آمده است ولى نوع و قسم آن را به ياد نياورد ، واجب است كه به همه وظايف مقرّره عمل كند يعنى دو ركعت نماز احتياطايستاده و دو ركعت نشسته و يك ركعت ايستاده و دو سجده سهو بجا آورد و همچنين براى او جايز است كه نماز را از نو بجا آورد . امّااگر شك او مردّد باشد بين اينكه از شكهاى صحيح بوده يا از شكهاى باطل ، نمازش را بايد اعاده نمايد .
12 - اگر شخصى به خاطر ناتوانى ، نشسته نماز مىخواند و براى او شكّى پيش آيد كه موجب
احكام عبادات (فارسى) — صفحة 339
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٣٣٩