3 - اگر بعداز گذشتن وقت نماز به صحيح يا ناصحيح بودن آن شك كند ، نبايد به شكّش اعتنا كند .
4 - اگر بعداز گذشتن وقت نماز ظهر و عصر ، بداند كه او فقط چهار ركعت خوانده ولى نمىداند كه به نيّت ظهر بوده است يا عصر ، واجب است كه چهار ركعت ديگر به نيّت آنچه در ذمّه دارد قضا كند .
5 - اگر بعداز گذشتن وقت مغرب و عشا ، بداند كه تنها يكى از آن دو را بجا آورده امّا نداند كه كدام يك بوده است ، واجب است كههر دو نماز را قضا كند .
چهارم - شك كثيرالشّك
كسى كه در نمازش زياد شك مىكند ، كثيرالشّك ناميده مىشود و بر اوست كه به شكهاى خود اعتنا نكند امّا واقعاً بايد ديد كهكثرت شك چگونه تحقّق مىيابد وشخص چگونه كثيرالشّك مىشود ؟
ملاك و معيار در تحقّق كثرت شك ، عرف است . از نظر عرف گاهى اگر كسى در يك نماز سه بار شك كند يا در هر سه نماز يكبار شك كند ، كثيرالشّك ناميده مىشود و چنانچه زياد شك كردن او به خاطر عوامل روانى و عصبى مانند ترس واضطراب و نگرانى و غضب و غيره باشد ، بازهم كثيرالشّك است به شرطى كه در عرف ، كثيرالشّك بر او صدق كند .
احكام كثيرالشّك بدين ترتيب است :
1 - اگر در چيزى از نماز ( شمار ركعتها يا اعمال و يا شرايط ) شك كند ، هر چند محل آن هم نگذشته باشد بنا را برانجام آن بگذارد مثل اينكه اگر در ركوع شك كند در حالى كه ايستاده است ، بنا را بر انجام ركوع بگذارد .
2 - اگر شك كند در وقوع چيزى كه نماز را باطل مىكند بنا را بر عدم وقوع آن بگذارد ( مثل اينكه اگر شك كند كه دوبار ركوعكرده است يا يك بار ، بنا را بر زياد نشدن ركوع بگذارد . )
3 - اگر در شمار ركعتها شك كند ، بنا را بر اكثر بگذارد اگر آن اكثر باطل كننده نماز نباشد ( مثل شك بين سه و چهار در نمازچهار ركعتى كه بايد بنا را بر چهار بگذارد . ) امّا اگر آن اكثر باطل كننده نماز باشد ( مثل شك بين سه و پنج ) بنا را بر طرف اقل بگذارد .
4 - اگر تنها در عملى از اعمال نماز ، زياد شك مىكند ، او نسبت به همان عمل كثيرالشّك محسوب مىشود و نبايد به شكّش اعتناكند ، پس اگر در عمل ديگر نماز شك پيدا كند بايدبه وظيفه شك عمل نمايد ( مثل اينكه در سجده كثيرالشّك باشد امّا اكنون در ركوع شك كرده است ، او بايد به وظيفهاش عملكند پس اگر قبلاز گذشتن از محل باشد ، ركوع را بجا آورد و