وجود دارد كه بيان مىشود :
1 - براى نمازگزار جايز نيست كه در بين نماز به ديگران سلام كند چه با عبارات معمولى ورايج باشد و يا با عبارت قرآنى كه ازقرائت آن ، سلام كردن را قصد كند مانند آيه ( ادْخُلُوهَا بِسَلَامٍ ) .
2 - بر نمازگزار واجب است كه جواب سلام را بدهد و اگر از باب گناه اين واجب را ترك كند ، نمازش باطل نمىشود . جواب سلام - در نماز و غير نماز - واجب فورى است ولى اگر جواب را از باب گناه يا فراموشى به تأخير اندازد تا آنجا كه ديگر جواب صدق نكند ، چنانچه در غير حالت نماز باشد ، جواب گفتن واجب نيست امّا در حالت نماز ، اصلًا جايز نيست .
3 - در حال نماز ، جواب سلام بايد با عبارتى همانند خود سلام باشد پس اگر با عبارت « السّلام عليكم » به نمازگزارسلام شده است ، با همين عبارت بايد جواب بگويد امّا اگر سلام كردن با عبارت اشتباه از نظر زبان عربى ادا شده باشد ، جواب آن بايدبا عبارت صحيح داده شود .
4 - اگر سلام دهنده طفل مميّز باشد ، يا زن نامحرم به مرد نمازگزار و يا مرد نامحرم به زن نمازگزار سلام دهد ، جواب دادن آنواجب مىباشد .
5 - اگر كسى به گروهى سلام دهد كه نمازگزار يكى از آنهاست ، چنانچه كسى ديگر جواب دهد ، بر نمازگزار جواب دادن واجبنيست و حتّى برخى از فقها گفتهاند دراين صورت اصلًا جواب دادن نمازگزار جايز نيست ولى اين سخن مشكل است .
6 - اگر يك نفر ، سلام دادن به نمازگزار را تكرار كند ، يك جواب براى همه آنها كفايت مىكند مگر اينكه تكرار سلام بعدازجواب سلام اوّل ، صورت گرفته باشد كه دراين فرض ، جواب سلام دوّم نيز واجب است در صورتى كه سلام دوّم تأكيد سلام اوّل نباشدو سلام جديد با منظور مشخّص و معيّن محسوب شود .
7 - اگر شخصى به گروهى سلام دهد كه نمازگزار يكى از آنهاست ولى نمازگزار شك كند در اينكه آيا سلام دهنده او را هم قصدكرده است يا نه ، نبايد به او جواب دهد ولى اشكال ندارد آيهاى را بخواند كه واژه سلام و تحيّت دارد مانند : ( سَلامٌعَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ « 1 » يا ( يَقُولُونَ سَلَامٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا كُنتُم تَعْمَلُونَ ) . « 2 »
8 - اگر با غير عبارات معهود و معمولى سلام ، با عبارتى مانند « صبح به خير » به نمازگزار سلام داده شود ، احوط ايناست كه با عبارت دعا جواب دهد مثل اينكه بگويد : « اللَّهُمَّ اغْفِرْ
هامش
( 1 ) - سوره رعد ، آيه 24 .
( 2 ) سوره نحل ، آيه 32 .