لِفُلَان » و مىتواند بجاى فلان ، اسم او را ببرد ولى با عبارت خطاب « غفر اللَّه لك » يا « رحمك اللَّه » بيان نكند .
9 - اگر شخصى به نمازگزار سلام دهد ولى بسرعت دور شود بگونهاى كه ديگر جواب را نشنود ، جايز بودن جواب ، اشكال داردزيرا اين جواب فايدهاى درپى ندارد .
10 - سلام دادن به نمازگزار مكروه است .
11 - كسى كه در بين نماز عطسه كند يا عطسه ديگرى را بشنود ، مستحب است بگويد : « الحمد للَّه » يا « الحمد للَّه ، وصلّىاللَّه على محمّد وآله » ، امّا گفتن « يرحمكم اللَّه » براى عطسه كننده ، در حين نماز احوط ترك آن مىباشد و براى نمازگزار جايزاست كه با شنيدن عطسه ديگرى بگويد : « اللّهمّ اغفر لنا وللمؤمنين » ومنظورش عطسه كننده باشد « 1 »
مكروهات نماز
مجموعهاى از افعال و حركات سادهاى وجود دارد كه با صورت نماز منافات ندارد و باعث بطلان نماز نمىگردد ولى در روايات ازانجام آنها نهى شده است . اين نهى دلالت بر حرمت نمىكند امّا از آنجا كه با حالت خشوع و حضور قلب منافات دارد ، انجام دادن آنهامكروه است .
در سطور ذيل برخى از آنها را ذكر مىكنيم :
1 - التفات اندك به چپ و راست :
عبدالملك مىگويد : از امام صادقعليه السلام پرسيدم كه آيا التفات ( اندك به چپ يا راست ) در نماز ، موجب قطع نمازمىشود ؟ فرمود :
« نه ، ولى دوست ندارم اين كار در نماز انجام شود . » « 2 »
2 - انجام دادن كار بيهوده در نماز :
پيامبر خداصلى الله عليه وآله فرمود :
« إِنَّ اللَّهَ كَرِهَ الْعَبَثَ فِي الصَّلَاةِ » .
« خداوند از انجام دادن كار بيهوده ( مانند بازى كردن با دست و ريش ) در نماز كراهت دارد . » « 3 »
هامش
( 1 ) فقها به اين مناسبت احكام و آداب سلام را نيز ذكر مىكنند و ما ان شاء اللَّه در پايان اين باب ( پس از نمازهاى مستحب ) آداب سلام و درود گفتن در اسلام را بيان خواهيمكرد .
( 2 ) وسائل الشيعه ، ج 4 ، باب 3 ، ابواب قواطع الصلاة ، ص 1249 ، حديث 5 .
( 3 ) همان ، باب 12 ، ص 1260 ، حديث 2 .