طمأنينه وآرامش :
14 - واجب است در ركوع ، بدن نماز گزار طمأنينه وآرامش داشته باشد ، و احتياط واجب اين است كه اين آرامش به مقدار ذكرواجب ، طول بكشد بلكه حتى در ذكر مستحب ، احتياط اين است كه با طمأنينه باشد در صورتى كه نمازگزار ذكر مستحب را به قصدذكر مستحب در ركوع بجا آورد . « 1 »
15 - در صورتى كه در حال خم شدن براى ركوع و قبل از آرام گرفتن بدن ، عمداً ذكر ركوع را بخواند يا اينكه قبل از كامل كردن ذكرواجب ، عمداً سر را از ركوع بردارد ، نماز او باطلمىشود ، اما اگر سهواً قبلاز اتمامذكر ، سرشرا بردارد ، چيزى براو نيست ولىاحتياط استحبابى اين است كه نماز را بعد از اتمام ، اعاده نمايد .
16 - اگر در ركوع و در اثناى خواندن ذكر واجب ، بدن نمازگزار بدون اراده او حركت كرده و از حالت استقرار وآرامش خارج شود ، واجب است كه بعد از آرام گرفتن بدن ، ذكر را اعاده نمايد ، اما اگر اين حركت غير ارادى در اثناى ذكر مستحب باشد اشكال ندارد زيرااين ذكر از همان ذكر مطلق در ركوع محسوب مىشود كه استقرار وآرامش در آن شرط نيست . اما حركتهاى اندك كه زيانى به استقراربدن نمىرساند ، مانند حركت انگشتان ، اشكالى ندارد ، ونيازى به اعاده ذكر نيست .
17 - اگر نماز گزار نتواند به اندازه قرائت ذكر واجب به حالت ركوع باقى بماند ، اوْلى اين است كه از هنگام رسيدن به حد ركوعكامل ، به قرائت ذكر شروع كند وسپس آن را - هرچند در اثناى بلند شدن - به اتمام رساند .
18 - اگر به خاطر بيمارى ياعلت ديگر نتواند آرامش وطمأنينه خود را در ركوع حفظ كند ، اشكال ندارد ولى براو واجب است كهذكر واجب را قبل از خارج شدن از حالت ركوع ، تكميل كند .
سر برداشتن و بلند شدن از ركوع :
19 - جايز نيست نمازگزار از حالت ركوع ، مستقيماً به سجده رود بلكه واجب است سر را كاملًا از ركوع بردارد و در حالايستاده ، بدن او آرام بگيرد ، سپس از حالت قيام به سجده رود ، اگر عمداً اين ترتيب را ترك كند طبق رأى مشهور فقها و بنابر احتياط بايد نماز را اعاده كند .
هامش
( 1 ) نمازگزار گاهى ذكر مستحب را به عنوان ذكر مستحب و به طور مطلق و بدون ارتباط به افعال نماز بجا مىآورد ، دراين صورت آرامش وطمأنينه در اثناى آن ذكر واجب نيست ، اما گاهى آنذكر را به عنوان يكى از مستحبات نماز بجا مىآورد كه در اين صورت احتياط ايجاب مىكند كه در اثناى اين ذكر نيز ، بدن آرام باشد واستقرار وطمأنينه داشته باشد .