بلكه مقابل قرار گرفتن يكى از دو جانبصورت را به گونهاى كه « رو كردن » صدق كند نيز شامل مىشود . مگر اين چنين نيست كه اگر در ميان جمعى نشسته باشيدكه اطراف يك ميزگرد نشسته باشند ، هر فردى ، رو به سوى همه كسانى دارد كه در جلو او قرار گرفتهاند نه تنها يك شخصى كه درمقابل بينى او قرار گرفته است زيرا معيار ، صورت و رو است نه بينى .
ج - « شطر » به معناى قسمت و بخشى از يك چيز است و به جهات چهارگانه هم « شطر » گفته مىشودچون قسمتها و بخشهايى از مكانى است كه بر انسان احاطه دارد .
بنابراين اگر آنچه خداوند دستور داده ، رو كردن به « شطر المسجدالحرام » باشد ، پس مقدار واجب ، رو كردن به جهتو جانبى است كه اين مسجد در آن جهت قرار داد ، يعنى رو به سمتى كند كه مسجدالحرام در آن سمت است . در عرف هم معمولًا ، جهات وجوانب را به چهار طرف وحدّاكثر به هشت طرف وسمت تقسيم مىكنند . پس جهت و سمت ، وسيعتر از خود مسجد ياخود كعبه است . بدين ترتيب از مجموع آياتى كه كلمه ( شطر ) در آنها تكرار شده ، استفاده مىكنيم كه قبله مأمور به ، جهت و سمت مسجدالحرام است نه خود آن . واللَّه العالم .
قبله چيست ؟
1 - محل و جايگاه كعبه ( شرّفها اللَّه ) قبله مسلمانان است ، و بر مردم است كه در هر كشور ومنطقهاى باشند ، بهسمت مسجدالحرام - كه كعبه در آن قرار دارد - نماز بگزارند .
2 - سمت و جانب مسجدالحرام ، هرچه كه شخص از آن دور تر شود ، وسيعتر مىگردد و واجب هم رو كردن به طرف و جهتعرفى مسجدالحرام است ، و لذا درست است آنچه گفتهاند كه اهل عراق روبه ركن عراقى - ركن حجرالاسود - و اهل شام روبه ركنشامى و مغربىها روبه ركن مغربى و اهالى يمن روبه ركن يمانى نماز مىگزارند ، و رو در رو قرار گرفتن دقيق ، واجب نيست و همينكه « روبه سمت قبله » صدق كند كافى است .
3 - سمت و جهت مسجدالحرام قبله است نه خود ساختمانها ، و لذا اگر ساختمانهاى كعبه يا مسجد ، از بين بروند ، باز هممسلمان روبه سمت آن نماز مىخواند ، و كسى كه در جايگاه بلندتر از كعبه قرار داشته باشد ، باز هم به همان سمت نماز مىخواند و كسى كه در داخل كعبه نماز بخواند ، به هر طرف كه بخواهد بخواند .
تشخيص قبله :
4 - بر مسلمانان لازم است كه جايگاه خود را نسبت به كعبه و قبله مشخّص سازند تا روبهسمت مسجدالحرام نمايند . تشخيص و تعيين قبله هم با هر وسيلهاى كه موجب اعتماد و اطمينان