در روايات آمده است : وقتى خداى متعال ، تمامى مخلوقاتِ خود را مىميراند و همه چيز از بين مىرود ، طبعاً خدا تنها مىماند . آنجاست كه خداوند مىگويد : لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ؟ پادشاهى امروز از آنِ كيست ؟
و كسى هم غير از خودش جواب نمىگويد كه : للَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ ! « 1 » و « 2 »
« افَلا يعقلون ؟ »
خداى متعال انتهاى آيه را با دستور به تفكر به پايان مىرساند . در زبان عربى « يعقلون » فعل مضارع است و به معناى كار و عمل انسان مىباشد .
خداى متعال نمىفرمايد كه مگر عقل ندارى كه در بارهى نعمتها فكر كنى ؛ تا بندگان بگويند كه خدايا عقل ما هم دست خودت است يا مىدهى يا نمىدهى ؛ بلكه خداوند مىفرمايد اين عقلى را كه به شما دادم ، چرا از آن استفاده نمىكنيد ؟ مَنِ خداوند عقل را به شما بندگان دادهام ؛ پس بايد از آن استفاده كنيد . در واقع اين جمله براى توبيخكردنِ بندگان است كه چرا از عقل خود استفاده نمىكنند .
هامش
( 1 ) - / غافر ، 16 .
( 2 ) - / بحارالانوار ، ج 6 ، ص 324 ، باب 2 ، نفخ الصور ، ح 2 .