بگيرد و تكليفى در برابر خدا انجام دهد ؟
نظر علّامه طباطبايى قدس سره اين است كه ظاهر آيات نشان مىدهد كه چرا ! بالأخره اين قيامت ، قيامت ماست . قيامت ما برپا مىشود و اوضاع به هم مىخورد و تمام مىشود و هر كس در جايگاه خودش قرار مىگيرد . امّا مجدّداً خلقتْ از سرگرفته مىشود . باز آدم و حوّايى و از آنها هم نسلشان منتشر مىشود . حال ، چقدر طول مىكشد ؟ خدا مىداند ، و باز قيامت آنها برپا مىشود و همين طور تا آخر . نظر ايشان اين است .
سؤال : با توجّه به « ازلى » بودن خداوند و نيز « فيّاض بى قيد و شرط » بودن او و با استفاده از اين بيانات ، آيا مىتوانيم بگوييم :
قبل از ما هم انسانهايى آمدهاند ؛ زندگى كردهاند و بعد قيامت آنها برپاشده است ؟ و به اين ترتيب قبل از ما هم قيامتهاى بسيارى برپا شده است ؟ و آيههايى كه مربوط به قيامت است و در آنها فعل « ماضى » به كار رفته ، مربوط به قيامتهاى گذشته است ؟
خلقت دوازده هزار عالَم از سوى خدا !
جواب : جهان را ما نامتناهى مىدانيم ؛ امّا بايد بدانيم كه مخلوق ، هرچه باشد ، متناهى است . جهان از نظر علم نامتناهى است . اگر موشكهايى با سرعت سيصد هزار برابر سرعت نور كه سيصد هزار كيلومتر در ثانيه است ، بسازند و بعد به جهتِ بالا ، پايين ، راست و چپ ، شليك كنند ، اينها با اين سرعت سرسامآور و محيّرالعقول ، به كجا خواهند رسيد ؟ به خلأ يا به فضاى بيرونِ دنيا ؟ ! ظلمات است يا نور ؟ آيا ديوارى است كه با آن برخورد كنند ؟
كجاست ؟
آنگونه كه دانشمندان مىگويند ، جهان در حجم و ظرفيّت مخصوصى خلق شده ؛ امّا به همان حال باقى نمانده است . دائماً در حال گسترش و