اگر براى شما چيزى بياورم كه از آنچه پدرانتان را بر آن يافته بوديد هدايت كنندهتر باشد ؟ » و اين طعنهاى است غير مستقيم و غير تند به عقيدهء پدران ، پس پيامبر به سيرت و روش پدران طعنه نمىزند ، / 455 بلكه مردم را به پيروى راه هدايت كنندهتر فرامىخواند ، و اشاره مىكند كه پدران هدايت نيافته بودند ، يا راهشان براى همان زمان خودشان درست بوده و پيشرفت زمان و دگرگون شدن شرايط آن را منسوخ كرده است . پس عكس العمل قومهاى اين پيامبران نسبت به اين دعوت چه بوده است ؟
«
قالُوا إِنَّا بِما أُرْسِلْتُمْ بِهِ كافِرُونَ
- گفتند : ما به آيينى كه شما را بدان فرستادهاند بىايمانيم ( و كفر مىورزيم ) . » بدانچه پيامبران را بدان فرستادهاند كفر ورزيدند ، و جعلى بودن ادّعاى خود را حتمى بودن پيروى خود از پدرانشان آشكار ساختند . هرگز . . . پدرانشان مسئول كفر اينان نيستند ، بلكه خود اينان مسئولاند و باز خواست مىشوند .
[ 25 ] و وقتى با آنها اتمام حجّت شد ، و مسئوليّت آنها نسبت به اعمالشان تثبيت گرديد ، آن گاه انتقام فرا رسيد .
«
فَانْتَقَمْنا مِنْهُمْ فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ
- پس از آنها انتقام گرفتيم . و بنگر كه عاقبت تكذيب كنندگان چگونه بوده است . » خواه انسان به جرم خود اعتراف كند يا اعتراف نكند ، براستى وقتى از راه دور شود قضاى خدا بر او واقع مىشود ، و همچنين انكار مسئوليّت به دو سودى نمىرساند .
/ 456
[ سوره الزخرف ( 43 ) : آيات 26 تا 35 ]
وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ لِأَبِيهِ وَ قَوْمِهِ إِنَّنِي بَراءٌ مِمَّا تَعْبُدُونَ ( 26 ) إِلاَّ الَّذِي فَطَرَنِي فَإِنَّهُ سَيَهْدِينِ ( 27 ) وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً فِي عَقِبِهِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ( 28 ) بَلْ مَتَّعْتُ هؤُلاءِ وَ آباءَهُمْ حَتَّى جاءَهُمُ الْحَقُّ وَ رَسُولٌ مُبِينٌ ( 29 )