همانطور كه در فصول گذشته بيان شد ، حالت توبه آن است كه انسان خود را واقعاً مقصّر بداند و مقارن با گفتن « استغفرالله » و عذرخواهى از خداوند ، در دلش از خداوند متعال شرمنده باشد . اگر چنين حالتى براى آدمى پديد آيد ، قطعاً توبهء او پذيرفته مىشود ، گناهان او بخشيده مىشود و پروندهء سفيد و درخشانى فراروى او گشوده خواهد شد كه مىتواند سرآغاز حركت به سوى خداوند تبارك و تعالى باشد .
انسان بايد در مقابل پروردگار خويش بهچنين حالتى برسد ، تا بتواند منزل توبه را با موفّقيّت پشت سر بگذارد . نكتهء مهم و قابل توجّه اين است كه : رسيدن بهچنين حالتى مشكل است و در بسيارى از موارد ، علىرغم اينكه انسان مىداند بايد توبه كند و از نتايج و فوائد رسيدن به حالت توبه نيز اطّلاع دارد ، ولى نمىتواند دست از گناهان خود بشويد و حقيقتاً توبه نمايد .
افزون بر اين ، توبهء حقيقى آن است كه خالصانه باشد و از عمق جان آدمى سرچشمه گرفته باشد و قرآن كريم نيز انسان را بهچنين توبهاى ترغيب مى فرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَي اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحا « 1 »
اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، بهسوى خدا توبه كنيد ، توبهاى خالص .
هامش
( 1 ) . تحريم / 8