در كتاب پيشرو ، تا حدّى مباحث مربوط به موضوع « توبه » و نيز مباحث جانبى آن كه در پيرامون بحث توبه مطرح مىشوند ، تبيين گرديد .
از آنچه در فصلهاى گذشته بيان شد ، اين نتيجه حاصل مىگرديد كه توبه ، امرى واجب و لازم است و هيچكس حتّى پيامبراكرم ( ص ) - با آن مقام و منزلت والاى معنوى - نبايد خود را بىنياز از توبه به درگاه خداوند متعال بداند .
يك بررسى اجمالى در آيات نورانى قرآن كريم و نيز روايات شريف اهلبيت ( ع ) نشان مىدهد كه آمرزش الهى ، اسباب ديگرى نيز دارد كه البته دستكم برخى از آن اسباب ، در راستاى توبه است و نسبت به امر مهم و حياتى « بازگشت بندگان به سوى خداوند متعال » ، استقلال موضوعى ندارد و به رقابت با آن نمىپردازد .
بهطور كلّى مىتوان گفت : خداوند تبارك و تعالى همواره طالب و مشتاق بازگشت بندگان به سوى خود و آمرزش آنان است . ذات بارى تعالى ، به هر سبب و بهانهاى به دنبال بخشيدن بندگان و سوق دادن آنان به بهشت و برخوردار نمودن خلايق از نعمتهاى بهشتى مىباشد و اشتياق حقتعالى به توبهء بندگان نيز از اين ناحيه نشأت گرفته است .
زمينهسازى و برنامهريزى خداوند سبحان براى بخشايش بندگان ، مشهود و
انكار ناپذير است . گاهى به وسيلهء توبه ، بندگان خويش را مىبخشد كه در اين
سير و سلوك (منزله دوم: توبه) (فارسى) — صفحة 287
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٢٨٧