« مشتركات » :
مسئله ديگرى كه مترتب بر زمين مىشود مسأله مشتركات است . لفظ مشتركات در فقه به دو معنى استعمال شده است :
1 . اماكن عمومى : مثل مساجد ، مدارس ، مشاهد مشرفه ، پاركها ، خيابانها ، كاروانسراها و . . . اماكن عمومى را بدين جهت مشتركات مى گويند كه همه حق استفاده از آن را دارند .
2 . مباحات اوليه : نظير بته هاى بيابان ، علفها ، آبهاى روى زمين كه سر چشمه اى ندارد ، گياهان ، ماهى و صدفهاى دريا ، پرنده هاى آسمان و . . .
اماكن عمومى :
بحث ما راجع به معناى اول از مشتركات است .
آنچه نزد فقها مسلم است ، اين است كه همه مى توانند از مشتركات ( اماكن عمومى ) استفاده كنند و كسى حق ندارد ديگرى را منع كند و هر كس زودتر به اماكن عمومى دست يافت ؛ اولويت با اوست . علاوه بر اينكه سيره عقلاء اين مطلب را تأئيد مى نمايد ، سيره متشرعه نيز آن را تأئيد مىكند ، زيرا ممالك