نور وجه الله
منظور از نور در اين جا وجود امكانى است كه به آن فيض مقدس ، رحمت رحمانيه ، فعل خداوند ، تجلى ذاتى و . . . اطلاق مىشود . لذا همه اشيايى كه بر عرصه وجود پا نهاده اند و يا مىنهند از نور خداوند و تجلّى حق تعالى برخوردارند . اگر اين چنين نبود همه مواد و ماهيات در ظلمت عدم باقى مىماندند . اگر در اشيا نورى هم وجود داشته باشد توسط همان وجود و تجلى اوست . لذا معناى جمله به اين صورت مىشود كه همه موجودات به خاطر وجود موجودند و وجودنيز فعل حق تعالى ، تجلى او و نور ذات اوست و ممكن است كه منظور از ذكر نور وجه الله حقيقت اهل بيت ( ع ) باشد ، زيرا ايشان برترين موجودات و گل سرسبد وجودند و از هر موجود ديگرى شايسته تر به نام « وجود » هستند ؛ چنان كه در روايتها هم آمده است :
« اوّلُ ما خَلَقَ هُوَ نُورُ مُحَمَّدٍ
؛ « 1 » اولين چيزى كه آفريد شده نور محمد بود . »
و
« انَّهُمْ نُورٌ واحدٌ
؛ « 2 » آنها همه يك نورند . »
در مجموع ، اشكالى ندارد كه منظور از ذكر « نور وجه الله » در اين جمله اهل بيت ( ع ) باشند ، و اين معنا با آن چه كه در مقدمات هم درباره لزوم توسل به اهل بيت ( ع ) در دعا بحث كرديم ، موافق تر و مناسب تر است ، اما با عين حال سياق عبارت اين احتمال را بعيد مىنمايد .
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، ج 15 ، ص 25 ، ( باب 1 ، بدء خلقه و ماجرى . . . ) ، ح 47 .
( 2 ) . شبيه به اين مضمون در روايات گوناگون وارد شده است ؛ ر . ك : بحارالانوار ، ج 15 ، ص 11 و 25 ؛ ج 16 ، ص 97 .