را بر آنان تمام كرده ؛ از جمله پيامبران ، صديقين ، شهدا و صالحان ، و آنها چه رفقاى نيكويى هستند .
در روايات آمده است كه منظور از « صادقين » و « صديقين » ائمه ( ع ) هستند . و ذكر « صديقين » در آيه و آوردن « صادقين » پس از لفظ « عارفين » در اين دعا تأكيدى هستند بر اين قبيل روايات ، ولى به هر حال بايد توجه داشت كه ائمه ( ع ) مصداقهاى كامل اين صفات هستند نه آن كه اين صفات در انحصار آنان باشد .
« عالمين » جمع عالم است و « عالم » عبارت از : چيزى كه علم ، به واسطه آن حاصل مىشود ، لذا اسم مصدر است و در اين جا تمامى موجودات مادى و مجرد ، مد نظر است . چنان كه در قرآن كريم آمده است :
؛
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
« 1 » حمد و سپاس ، مخصوص پروردگار جهانيان است .
هم چنان كه خداوند ، پروردگار همه موجودات است ، معبود همه موجودات - در اين جمله از دعا - نيز هست .
تهديد عرفانى
اين جملات تهديدى است از جانب بنده عارف عاشق ، نسبت به مولاى معبود و معشوق خود ، كه پس از اتمام حجت عرفانى و پس از شكايت بنده عارف از مولاى خود به طرزى كه عاشق و دل دار از معشوق و دل داده اش به خودِ او شكايت مىكند ، اينك او را با تهديدى ذوقى و عرفانى كه مختص اهل ذوق و عرفان است تهديد مىكند . و تهديد نيز با اين عبارات صورت مىگيرد :
يا وَلىَّ الْمُؤْمنين ! يا غايَةَ آمالِ الْعارِفين ! يا غِياثَ الْمُسْتَغيثين ! يا حَبيبَ قُلُوبِ الصّادقين ! وَ يا الهَ الْعالمين ! « 2 »
هامش
( 1 ) . فاتحة الكتاب ، آيه 1 .
( 2 ) . بلدالامين ، ص 190 ( شهر شعبان ) .