در جاى ديگرى نيز همين مفهوم وارد شده است :
« الا وَ انَّ مِنَ الْبَلاءِ الْفاقَةَ ، وَ اشَدُّ مِنَ الْفاقَةِ مَرَضُ الْبَدَنِ ، وَ اشَدُّ مِنْ مَرَضِ الْبَدَنِ مَرَضُ الْقَلْبِ ؛ « 1 »
بدانيد كه فقر و تنگ دستى از جمله بلاياست و از تنگ دستى بدتر بيمارى بدنى است و از بيمارى بدنى بدتر بيمارى دل است . »
خداوند هم فرموده است :
؛
وَ ابْتَغِ فِيمَا آتَاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَ لَا تَنْسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيَا وَ أَحْسِنْ كَمَا أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَيْكَ وَ لَا تَبْغِ الْفَسَادَ فِي الْأَرْضِ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ
« 2 » در آن چه هم كه خدا به تو بخشيده سراى آخرت را بجوى اما سهم خودت را هم از دنيا فراموش مكن .
بنابراين دنيا وسيله است لذا اگر در امور مشروع مصرف گردد ، به كار گرفته شود حسنه ، خير و مطلوب است ، و اگر در امور غيرمشروع به كار برده شود مذموم ، شر و ناپسند است .
شاهد اين گونه جمع بين آيات و روايات هم بسيار زياد است ، مثلًا خداوند تعالى مىفرمايد :
؛
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَاءِ وَ الْبَنِينَ وَ الْقَنَاطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ وَ الْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَ الْأَنْعَامِ وَ الْحَرْثِ ذلِكَ مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَ اللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآبِ
« 3 » ميل قلبى به زن و فرزند ، كيسه هاى پر از طلا و نقره ، قشون آراسته ، چهارپايان ، و مزارع
براى مردم زيبا جلوه داده شده است . اينها بهره زندگى دنيايى است در حالى كه بهترين مقصد پيش خدا است .
لذا مىبينيم كه آيه ، ميل به دنيا را مذموم و ناپسند شمرده است نه خود دنيا را .
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، حكمت 388 .
( 2 ) . قصص ، آيه 77 .
( 3 ) . آل عمران ، آيه 14 .