اميرالمؤمنين على ( ع ) نيز كه در همين رابطه فرمود : « وَ فى جَميعِ الْاحْوالِ مُتواضِعا . » منظور چنين تواضعى است .
پيداست كه ضد تواضع ، تكبر و خودبينى است و آن عبارت از خودبزرگ بينى كه اگر اين بزرگى را در برابر ديگرى تخيل كند تكبر و اگر نسبت به عمل ، نظر يا علمش باشد عجب ناميده مىشود و اين دو از صفات رذيله انسانى است .
از رسول خدا ( ص ) روايت شده است كه :
« ايّاكُمْ وَ الْعَظَمَةِ وَ الْكِبْر فَانَّ الْكِبْرَ رِداءُ اللهِ عَزَّوَجَلَّ فَمَنْ نازَعَ اللهُ رَدائَهُ قَصَمَهُ اللهَ وَ اذَلَّهُ يَوْمَ الْقِيمَة ؛ « 1 »
مبادا بزرگى وعظمت براى خود فرض كنيد كه بزرگى ، لباس خداوند عزوجل است . هر كس لباس او را بر تن كند خداوند او را در هم مىكوبد و روز قيامت هم او را به خوارى مبتلا مىنمايد . »
و نيز در موارد متعددى فرمودند :
- « اكْثَرُ اهْلُ جَهَنَّمَ الْمُتَكَبِّرُونَ ؛ « 2 »
بيش تر دوزخيان خودبزرگ بين ها هستند . »
- « لايَدْخُلَ الْجَنَّةَ مَنْ كانَ فى قَلْبِه ذَرَّةً مِنَ التَّكَبُّر اوِ الْعَصَبِيَّةِ ؛ « 3 »
هر كس كه يك ذره در دلش تكبر يا عصبانيت باشد وارد بهشت نمىشود . »
- « ثَلاثٌ مُهْلِكات ، وَ شُحٌّ مُطاعٌ هَوىً مُتَّبِعٌ وَ اعْجابُ الْمَرْءِ بِنَفْسِه ؛ « 4 »
سه چيز انسان را به نابودى مىكشاند : خواسته دل كه پيروى شود . بخلى كه فرمانش برده شود و خودبينى شخص . »
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 217 ، ص 217 ، ( باب 23 ، مواعظ الصادق جعفربن محمد . . . ) ، ذيل ح 93 .
( 2 ) . وسائل الشيعة ، ج 15 ، ص 378 ، ( باب تحريم التكبر ) ، ح 20796 .
( 3 ) . نقل به مضمون ر . ك : كافى ، ج 2 ، ص 311 ، ( باب الكبر ) ، ح 7 .
( 4 ) . بحارالانوار ، ج 14 ، ص 335 ، ( باب 14 ، علامات المؤمن و . . . ) ، ذيل ح 50 .