قرآن مىفرمايد :
« لَقَدْ مَنّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنينَ اذْ بَعَثَ فيهِمْ رَسُولًا مِنْ انْفُسِهِمْ يَتْلوُ عَلَيْهِمْ آياتِةِ وَيُزَكّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَالْحِكْمَةَ » ؛ « 1 » خداوند بر مومنان منّت گذاشت تا از ميان خودشان رسولى برانگيخت كه آيات را برايشان مىخواند و ايشان را تزكيه مىكند و كتاب و حكمت بدانها تعليم مىدهد .
دوم ، منّت قولى ؛ يعنى اين كه اگر كسى نعمتى به ديگرى داد آن را بازگو كند . اين منت ، به قول راغب « قبيح » است . قرآن مىفرمايد :
« يَمُنُّونَ عَلَيْكَ انْ اسْلَمُوا قُلْ لا تَمُنُّوا عَلَىَّ اسْلامَكُمْ بَلِ اللّهُ يَمُنُّ عَليْكُمْ أنْ هَديكُمْ لِلإيمانِ إنْ كُنْتُمْ صادِقينَ » ؛
« 2 » اى پيغمبر ! منّت مىگذارند براى اين كه اسلام آوردند بگونگذاريد ، بلكه اين خدا است كه با هدايت كردنِ شما به ايمان ، بر شما منّت مىگذارد اگر راست گو باشيد .
شرح عرفانى
عارف ، يعنى كسى كه به درخانهء خدا مىرود ، وقتى به نعمتهاى خدا توجه كند و اين كه بعضى از نعمتها اقدم ، اشرف و ادوم است ؛ نظير حقيقت واسطهء فيض ، در اين نظر مىگويد :
« اللَّهُمَّ انّى اسْئَلُكَ مِنْ مَنِّكّ بِا قْدَمِه ؛
خدايا ! به درخانهات آمدهام ، توجهم به نعمت توست ، و تو را به حقيقت محمد صلى الله عليه و آله قسم مىدهم ، زيرا نعمتى دائم ، شريف و برزگ است . »
هامش
( 1 ) . آل عمران ، آيه 164 .
( 2 ) . حجرات ، آيه 17 .