اللَّهُمَّ انّى اسْئَلُكَ مِنْ مُلْكِكَ بِافْخَره
وَ كُلُّ مُلْكِكَ فاخِرٌ ؛
اللَّهُمَّ انّى اسْئَلُكَ بِمُلْكِكَ كُلِّه .
تفسير ادبى
« ملك » به معناى تصرّف است و از اين نظر كه مىتواند به واسطهء اوامر و نواهىاش در مملكتش تصرف كند « ملك » مىگويند .
تصرّف و ربوبيّت تشريعى و تكوينى
خداوند در عالم هستى دو نحوه ملك دارد : يكى « تصرف تكوينى » كه به آن « ربوبيت » تكوينى هم مىگويند و معناى تدبير امر و تأثير پروردگار عالم در ما سوى اللَّه است قرآن مىفرمايد :
تَبارَكَ الَّذى بِيَدِهِ الْمُلكُ وَ هُوَ عَلى كُلِّ شيْئ قَديرٌ » ؛
« 1 » بزرگوار است آن كه فرمان روايى به دست اوست و او بر هر چيزى قدرت دارد .
و ديگر ، « تصرف شريعى » است كه به آن « ربوبيّت تشريعى » هم مىگويند . خداوند در عالم هستى ربوبيت تشريعى دارد ؛ يعنى تدبيرِ امرِ ما سوى الله به دست خداست .
هامش
( 1 ) . ملك ، آيه 1 .